کامپیوتر (Computer) به زبان ساده ماشینی است که با برنامه ریزی مناسب میتواند دنباله ای از اعمال حسابی و منطقی را انجام دهد. کامپیوترها که در زبان فارسی با نام رایانه نیز شناخته میشوند امکان نگه داری داده ها، بازیابی و پردازش آنها را فراهم میکنند.
در گذشته (حدود قرن 17 تا اواسط قرن 20 میلادی) از واژه کامپیوتر برای انسانهایی استفاده میشد که محاسبات را انجام میدادند. با این حال به مرور زمان تقریبا این کاربرد برای واژه کامپیوتر منسوخ شد.
زمانی کامپیوترها ابزارهایی گران قیمت با ابعاد بسیار بزرگ و کاربردهای محدود به شمار میرفتند. در آن زمان این ماشین ها تنها در اختیار سازمانها و شرکتهای خاص و ثروتمند بودند. به مرور زمان با پیشرفت تکنولوژی و ظهور ترانزیستورها، ابعاد و قیمت کامپیوترها کاهش پیدا کرد و از سوی دیگر کارایی و کاربردهای آنها توسعه یافت. به این ترتیب کامپیوترها نه تنها به ادارات و سازمانهای مختلف، بلکه به منازل، لوازم خانگی و حتی داخل جیب لباس، روی مچ دست و داخل کوله پشتیها راه پیدا کردند.
کاربردهای کامپیوترها
امروزه کامپیوترها با شکلها و انواع مختلف در بخشهای گوناگون زندگی انسانها حضوری پررنگ دارند. طوری که تصور انجام بسیاری از کارها بدون استفاده از کامپیوتر موضوعی غیرممکن یا عجیب به نظر میرسد. فرقی نمیکند دانش آموز یا دانشجو باشید، کارمند یا کارفرما باشید، در یک بانک، رستوران، سازمان مسافرتی و گردشگری یا یک هتل مشغول کار باشید یا اصلا شغل دارای درآمدی نداشته باشید. در هر حال احتمالا به نوعی از کامپیوترها نیاز دارید.
کامپیوترها آنطور که از نامشان برمیآید دستگاه هایی هستند که امکان محاسبه کردن (Compute) را فراهم میکنند. کامپیوترهای ابتدایی نیز تنها قادر به انجام محاسبههای ریاضی ساده بودند و صرفا برای همین کار ساخته میشدند. اما کامپیوترهای امروزی برای انجام طیف بسیار گستردهتری از وظایف مورد استفاده قرار میگیرند.
این روزها از انواع کامپیوترها برای انجام امور عمومی روزمره نظیر ارتباط با دیگران، وبگردی، تایپ متن، طراحی گرافیکی، تماشا و ویرایش یا تدوین ویدئو، پخش موسیقی، انجام بازی های ویدئویی، یادگیری و آموزش، خرید کالا، تراکنش های مالی، کسب درآمد، مطالعه و … استفاده میشود. بسیاری از شرکت ها و سازمان ها برای ارائه خدمات، فروش محصولات، کنترل دستگاه ها و … از کامپیوترها استفاده میکنند. همچنین کامپیوترها در جمع آوری و پردازش، تحلیل و آنالیز داده ها و حتی ساختمانسازی و هوش مصنوعی نیز نقش مهمی ایفا میکنند. با این حال کاربردهای کامپیوترها به این موارد ختم نمیشود.
کامپیوترها از چه چیزهایی تشکیل شدهاند؟
کامپیوترها از اجزای فیزیکی یا سخت افزاری مختلفی شامل پردازنده، مادربرد، حافظه اصلی، فضای ذخیره سازی (مانند هارد دیسک) و … تشکیل میشوند. برخی دستگاه های جانبی مانند ماوس و صفحه کلید (کیبورد)، نمایشگر (یا مانیتور) و بلندگو (یا اسپیکر) نیز برای ارتباط بهتر با یک کامپیوتر پیشنهاد میشود. علاوه بر این ابزارهایی مانند چاپگر (یا پرینتر)، وبکم، اسکنر تصویر و … نیز وجود دارند که به عنوان دستگاه های جانبی امکانات بیشتری در اختیار کاربر قرار میدهند. با این اجزا در قسمتهای آتی مجموعه آموزش مبانی کامپیوتر تک دیک بیشتر آشنا میشوید.
فراموش نکنید برای کار با یک کامپیوتر به سیستم عامل هم نیاز دارید. مایکروسافت ویندوز، مک او اس و اندروید از جمله سیستم عامل های رایج به شمار میروند. سیستم عامل ها در قالب یک نرم افزار سیستمی، نقش مدیریت منابع نرم افزاری و سخت افزاری کامپیوتر و فراهم آوردن برخی سرویس ها را برعهده دارند. همچنین متناسب با نیاز خود لازم است از نرم افزارهای دیگری نظیر مرورگرهای وب، واژه پردازها، نرم افزارهای پخش چندرسانه ای و … استفاده کنید.
انواع کامپیوتر
کامپیوترها دارای انواع مختلفی هستند. برخی از کامپیوترها نظیر سوپرکامپیوترها (Supercomputer) و کامپیوترهای مینفریم (Mainframe computer) در مقایسه با سایر کامپیوترها مانند سرورها، کامپیوترهای شخصی، کامپیوترهای تک برد و میکروکنترلرها از قدرت پردازش بالاتری برخوردار هستند.
کامپیوترها متناسب با نوع، کارایی و قدرت، تجهیزات، ابعاد و ظاهر برای انجام امور متفاوتی مورد استفاده قرار میگیرند. در این میان کامپیوترهای شخصی شامل کامپیوترهای رومیزی، لپ تاپ ها، گوشی های هوشمند، تبلت ها و کامپیوترهای پوشیدنی (مانند ساعت های هوشمند) دارای کاربردهای شخصی بیشتری هستند. با انواع کامپیوترها در قسمتهای آتی مجموعه آموزش مبانی کامپیوتر تک دیک بیشتر آشنا میشوید.
مزایا و معایب استفاده از کامپیوتر
از جمله مزایای استفاده از کامپیوترها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تسهیل انجام بسیاری از کارها
- امکان نگه داری حجم عظیمی از داده ها به جای نگه داری آنها روی کاغذ
- امکان دسترسی آسان به اطلاعات و سازماندهی آنها
- امکان انجام همزمان کارها
- امکان انجام امور تکراری
- خودکارسازی کامل یا تقریبی انجام فعالیت ها
- سرعت و دقت بالا در انجام گونههای خاصی از محاسبات
- عدم خستگی در مقایسه با انسان ها
با این حال کامپیوترها معایبی هم دارند:
- نیاز به مصرف انرژی
- امکان بروز خطاهای ناشی از سخت افزار و نرم افزار
- استهلاک قطعات سخت افزاری کامپیوتر و امکان بروز خرابی
- امکان قرار گرفتن در معرض نفوذهای غیرمجاز، آسیب های امنیتی، ویروس ها و سایر بدافزارها
- افزایش هزینه متناسب با میزان افزایش کارایی موردنیاز
بازگشت به فهرست مطالب مجموعه آموزشی مبانی و اصول کار با کامپیوتر تک دیک
