داده یا Data چیست؟
داده یا دیتا (Data) به مجموعهای از علائم، کاراکترها، ارقام و … گفته میشود که پس از تفسیر شدن، معنای مشخصی پیدا میکند. دادهها میتوانند قالبهای مختلفی از قبیل عددی، متنی و … داشته باشند.
دادههایی که در سیستمهای رایانهای امروزی مورد استفاده قرار میگیرند به فرم دودویی روی رسانههای ذخیرهسازی نگهداری میشوند و به دادههای دیجیتال (Digital Data) موسومند. با گسترش رایانهها، روزانه میلیاردها بایت داده در جهان توسط سازمانها، سایتها، افراد، دستگاههای مختلف (از جمله حسگرها) و … تولید میشود (پدیدهای که از آن تحت عنوان انفجار دادهای یاد میشود و اهمیت مباحثی نظیر دادههای عظیم یا Big Data را پیش از پیش ملموس میسازد). برخلاف گذشته که موجودیهای مالی با ارزشترین دارایی یک سازمان به شما میرفت امروزه دادهها نیز به یکی از مهمترین داراییهای شرکتها، سازمانها و افراد تبدیل شده است که در مواردی ارزش آنها حتی از دارایهای مالی نیز بیشتر است.
از نظر فنی در زبانهای برنامه نویسی، ممکن است دادهها در قالب ساختمان دادههای مختلفی از قبیل آرایهها، اشیاء و … سازماندهی شوند. پس از ظهور پایگاه دادهها روشهای کارامدی برای نگهداری ساخت یافته Data، مدیریت، پرسوجو و تحلیل آنها شکل گرفت.
فراداده یا متادیتا (Metadata) اصطلاح دیگری در این حوزه است و به دادههایی گفته میشود که اطلاعاتی را پیرامون دادههای اصلی فراهم میکنند. به عنوان مثال در مورد تصاویر دیجیتال، فرادادهها اطلاعاتی از قبیل ابعاد تصویر، عمق رنگی، زمان ثبت تصویر، مدل دوربینی که تصویر با آن ثبت شده است و … را دربرمیگیرد.
لازم به ذکر است واژهی Data از نظر لغوی در زبان انگلیسی یک اسم جمع است و مفرد آن به صورت Datum به کار میرود (هرچند Data به عنوان اسم مفرد نیز مورد استفاده قرار میگیرد).
تفاوت داده و اطلاعات
در برخی از متون به اشتباه واژههای Data و Information (یا اطلاعات) را به عنوان معادل یکدیگر به کار میبرند. این در حالی است که دیتا برای تبدیل شدن به اطلاعات نیازمند ترجمه و تفسیر میباشد. بنابراین یک عدد یا رشتهی بدون معنا به تنهایی نمیتواند به عنوان Information تلقی شود بلکه نوعی Data به شمار میرود.
پیوندهای پیشنهادی تک دیک
