شات دان Shutdown

شات دان یا Shutdown چیست؟

شات دان (Shutdown) یا خاموش کردن یک دستگاه کامپیوتری به عملی گفته می‌شود که طی آن جریان برق از اغلب اجزای اصلی کامپیوتر به شکلی مدیریت شده قطع می‌شود. در این حالت عملکرد قطعات اصلی نظیر پردازنده، رم و هارد دیسک متوقف می‌شود. فعل معادل برای Shutdown به صورت Shut down – Power down و Turn off یا Power off (خاموش کردن) به کار می‌رود.

در رابط کاربری گرافیکی اغلب سیستم عامل های امروزی گزینه‌ای با عنوان Shut down (یا نام‌های مشابه) برای همین منظور در نظر گرفته شده است. علاوه بر این معمولا دستوری با نام shutdown به منظور خاموش کردن دستگاه از طریق رابط کاربری خط فرمان برای کاربر فراهم شده است. البته امکان شات دان خودکار به اشکال مختلف مانند زمان بندی شده، پس از اتمام یک فعالیت مشخص (نظیر اتمام دانلود یک فایل یا پایان نصب یک برنامه) و هنگام رسیدن میزان باتری به سطحی مشخص نیز وجود دارد.

ویژگی شات دان برخلاف قطع یک باره جریان برق از دستگاه (یا خارج کردن باتری)، ابتدا دستگاه را برای خاموش شدن آماده می‌کند. برای این منظور برنامه های در حال اجرا یا پنجره هایی که هنوز باز هستند بسته می‌شود. با انجام این کار امکان وقوع مشکلاتی نظیر از بین رفتن داده های ذخیره نشده کاهش پیدا می‌کند.

جالب است بدانید کامپیوترهای قدیمی امکان قطع جریان برق از دستگاه را نداشتند. در این کامپیوترها پس از اتمام Shut down کاربر مجبور بود به صورت دستی کامپیوتر را خاموش و برق دستگاه را قطع کند. از همین رو در ویندوز 98 با نمایش پیامی زمان ایمن برای خاموش کردن کامپیوتر به کاربر اطلاع داده می‌شد.

معمولا زمانی که از یک دستگاه کامپیوتری استفاده نمی‌کنید پیشنهاد می‌شود آن را شات دان کنید. انجام این عمل نه تنها از استهلاک بی‌دلیل دستگاه جلوگیری می‌کند مانع از مصرف بیهوده برق یا باتری نیز می‌شود. البته اگر دستگاه توسط چند کاربر به شکل مشترک استفاده می‌شود لازم است مراقب فعالیت سایر کاربرانی که وارد حساب کاربری خود شده‌اند یا به شکلی در حال استفاده از سیستم هستند نیز باشید.

تفاوت خاموش کردن دستگاه با حالت خواب و هایبرنیت کردن

پس از شات دان کردن دستگاه برخلاف آنچه در حالت خواب (Sleep mode) یا حالت استندبای رخ می‌دهد دستگاه آماده به کار باقی نمی‌ماند. به عبارت بهتر برای اینکه دستگاه پس از خاموش شدن مجددا به حالت قابل استفاده برگردد لازم است دوباره روشن شود.

علاوه بر این با خاموش کردن دستگاه برخلاف هایبرنیت کردن، وضعیت فعلی دستگاه نگه داری نمی‌شود. بنابراین پنجره ها و برنامه‌های در حال اجرا با شات دان کردن دستگاه و روشن شدن مجدد آن وضعیت پیشین خود را حفظ نمی‌کنند. اگر داده ذخیره نشده‌ای هم داشته باشید احتمال از دست دادن آن پس از شات دان وجود دارد.

شات دان در سیستم عامل ها و دستگاه های مختلف

با توجه به کاربرد فراوان ویژگی Shutdown معمولا روش‌های مختلفی برای شات دان کردن دستگاه در نظر گرفته می‌شود. از المان های موجود در رابط های کاربری گرافیکی گرفته تا میانبرهای صفحه کلید، دستورات خط فرمان و فشردن مستقیم دکمه Power.

در سیستم عامل ویندوز گزینه‌ای به نام Shut down در منوی استارت برای خاموش کردن دستگاه فراهم شده است. در کنار Shut down معمولا گزینه‌هایی برای ریستارت کردن دستگاه، قرار دادن دستگاه در حالت خواب، هایبرنیت کردن و حتی گزینه‌هایی مانند سوئیچ کردن کاربر و ساین آوت (Sign out) نیز وجود دارد.

البته از میانبر Alt+F4 (که معمولا برای بستن پنجره‌ها به کار می‌رود) هم می‌توانید برای شات دان کردن کمک بگیرید. در واقع کاربر می‌تواند هنگام مشاهده دسکتاپ، همین میانبر را برای نمایش دیالوگ Shut down فشار دهد. سپس با انتخاب گزینه Shut down و تأیید آن دستگاه را خاموش کند.

علاوه بر این از دستور خط فرمان shutdown نیز برای خاموش کردن دستگاه‌های ویندوزی استفاده می‌شود.

در macOS انتخاب گزینه Shut down در Apple menu یا اجرای دستور خط فرمان Shutdown توسط Administrator برای شات دان کردن دستگاه به کار می‌رود. در توزیع های مختلف لینوکس نیز گزینه مشابهی در رابط کاربری گرافیکی سیستم عامل تعبیه شده است. به علاوه دستور shutdown نیز در لینوکس به سوپریوزرها امکان خاموش کردن دستگاه از طریق خط فرمان را می‌دهد.

در گوشی ها و تبلت های اندرویدی معمولا برای Shutdown کردن دستگاه لازم است ابتدا دکمه Power برای چند لحظه پایین نگه داشته شود. سپس در دیالوگ ظاهر شده کافیست گزینه Power off انتخاب شود.

در iPhone نیز لازم است ابتدا یکی از دکمه‌های تنظیم صدا همراه با دکمه کناری به طور همزمان فشرده شود. سپس با کشیدن سوئیچ نمایان شده به سمت مخالف، دستگاه آیفون خاموش می‌شود.