سرور Server

سرور یا Server چیست؟

سرور (Server) یا سرویس دهنده به یک برنامه یا دستگاه رایانه‌ای گفته می‌شود که برای سایر برنامه‌ها یا دستگاه‌ها که کلاینت (Client یا سرویس گیرنده) نامیده می‌شوند خدمات (یا سرویس‌هایی) را ارائه می‌کند. این خدمات می‌تواند شامل اشتراک داده، اشتراک منابع سخت‌افزاری، انجام محاسبات و … باشد.

معماری مورد استفاده در ارتباط Server و Client، مبتنی بر ساختاری است که از آن با عنوان مدل کلاینت – سرور یاد می‌شود. در رایج‌ترین نوع سناریوی ارتباطی، ابتدا کلاینت درخواستی را برای سرور ارسال می‌کند و سرور نیز پس از انجام عمل مورد نظر، پاسخی را برای کلاینت ارسال می‌کند که معمولا در آن نتیجه انجام عمل درخواستی نیز گنجانده شده است.

هرچند از نظر فنی اصطلاح Server به یک برنامه یا فرایند رایانه‌ای اطلاق می‌شود اما در فرهنگ عامه دستگاهی که برای اجرای برنامه‌های Server مورد استفاده قرار می‌گیرد نیز Server نامیده می‌شود. با توجه به اینکه دسترسی به سرورها معمولا از طریق شبکه رخ می‌دهد عملا اکثر آن‌ها به نمایشگر، ماوس، کیبورد، ورودی و خروجی صوتی و … مجهز نیستند و حتی سیستم عامل آن‌ها معمولا فاقد واسط کاربری گرافیکی (GUI) می‌باشد.

سخت افزارهایی که برای اجرای برنامه‌های Server طراحی می‌شوند معمولا در مقایسه با یک رایانه شخصی قوی‌تر و قابل اعتمادتر هستند. اجرای این برنامه‌ها باید بدون وقفه و با دسترس‌پذیری بالایی همراه باشد. استفاده از منابع برق بدون قطعی، خنک کننده‌های قدرتمند، بک آپ گیری متناوب و … از جمله ویژگی‌هایی است که برای یک Server نقشی حیاتی را ایفا می‌کند. در حال حاضر سیستم عامل‌های مبتنی بر UNIX و Windows Server بازار سرورها را در دست دارند.

انواع رایج سرورها

امروزه سرورهای گوناگونی بسته به کاربردهای مختلف در حال سرویس‌دهی هستند. از جمله رایج‌ترین Server ها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

• سرور وب (Web Server): این Server ها برای میزبانی صفحات وب مورد استفاده قرار می‌گیرند. هر وبسایتی به حداقل یک وب سرور نیاز دارد.
• سرورهای محاسباتی: این نوع سرویس‌دهنده‌ها امکان انجام پردازش‌های سنگین را با به اشتراک‌گذاری منابعی همچون پردازنده و حافظه RAM بر بستر یک شبکه برای کلاینت‌ها فراهم می‌آورند. سیستم‌های رایانه‌ای و نرم‌افزارهایی که به پردازش‌های سنگینی نیاز دارند از چنین سرورهایی خدمات دریافت می‌کنند.
• سرور پایگاه داده (Database Server): نگه‌داری و به اشتراک‌گذاری پایگاه داده بر بستر یک شبکه توسط این Server ها انجام می‌شود.
• سرورهای فکس و پرینت: این سرورها با به اشتراک‌گذاری دستگاه‌های فکس و پرینتر این امکان را فراهم می‌آورند که یک رایانه کلاینت بدون اینکه به صورت فیزیکی و از طریق کابل‌های واسط به دستگاه دسترسی داشته باشد از طریق شبکه، نیازهای خود به این دستگاه‌ها را برطرف نماید. به این ترتیب لازم نیست در یک اتاق اداری برای هر سیستم رایانه‌ای یک دستگاه پرینتر یا فکس مجزا تهیه شود.
• سرورهای ایمیل (Mail Server): این نوع از Server ها امکان ارسال و دریافت ایمیل را فراهم می‌آورند. دریافت کنندگان و ارسال کنندگان ایمیل کلاینت‌های این دسته به شمار می‌روند.
• سرور فایل (File Server): اشتراک فایل و فضای ذخیره‌سازی فایل خدماتی است که توسط این Server ها ارائه می‌شود.
• سرور اپلیکیشن (Application Server): نوعی سرور که به کلاینت‌های خود اجازه می‌دهد برنامه‌های کاربردی تحت وب را از طریق یک مرورگر وب اجرا نمایند.