اپلیکیشن – نرم افزار کاربردی یا Application Software چیست؟
اپلیکیشن یا نرم افزار کاربردی (Application Software) به نوعی از برنامههای رایانهای گفته میشود که برای کاربر امکان انجام کارهای مفید و مشخصی را از طریق یک دستگاه رایانهای میسر میکند. معمولا از اصطلاح خلاصه شده اپ (app) نیز برای این نوع نرم افزارها استفاده میشود.
همانطور که از مفهوم ساده این واژه برمیآید بسیاری از نرمافزارهایی که روزانه با آن سر و کار دارید اپلیکیشن به شمار میروند. واژه کاربردی یا Application به این دلیل برای این نرم افزارها به کار میرود که هر کدام از آنها کاربردی معین برای کاربر دارند. نرم افزارهایی نظیر واژه پرداز، نرم افزارهای صفحات گسترده، بازیها، نرم افزارهای ویرایش تصویر و ترسیمی، برنامههای آموزشی، حسابداری، شبیهسازهای رایانهای و حتی سیستمهای مدیریت کتابخانه نمونههایی از نرم افزارهای کاربردی به حساب میآیند.
فراموش نکنید نرم افزارهای کاربردی با نرم افزارهای سودمند (Utility software) که برای تحلیل، پیکربندی، نظارت یا حفاظت از سیستمهای رایانهای به کار میروند تفاوت دارند. بنابراین نرم افزارهایی نظیر آنتی ویروسها، نرم افزارهای مدیریت دیسک و مدیریت فایل در دسته نرم افزارهای سودمند قرار میگیرند نه اپلیکیشنها.
برخی از اپلیکیشنها روی پلتفرم های مختلف نظیر ویندوز، اندروید و … قابل اجرا هستند (این برنامهها اصطلاحا کراس پلتفرم یا چند پلتفرمی Cross-Platform نامیده میشوند). با اینکه واژه Application برای یک پلتفرم خاص استفاده نمیشود اما معمولا واژه اپ موبایل (mobile app) برای اپلیکیشنهای قابل استفاده روی دستگاههای همراه نظیر تبلتها و گوشیهای هوشمند به کار میرود.
بسته به سیستم عاملی که یک نرم افزار کاربردی برای آن طراحی شده است معمولا لازم است فرایندی برای آمادهسازی نرم افزار جهت اجرا طی شود که به آن نصب (Installation یا Setup) میگویند. البته نوعی از اپلیکیشنها نیز وجود دارد که به پرتابل یا قابل حمل (Portable Application) مشهورند و بدون نیاز به نصب قابل اجرا هستند.
جالب است بدانید مفهومی به نام اپلیکیشن کشنده یا قاتل (Killer App) نیز در حوزه رایانه وجود دارد. این اصطلاح به طور کلی در مورد برخی از برنامه های رایانه ای استفاده میشود که به واسطه محبوبیت بالای خود منجر به گسترش استفاده از پلتفرم یا سیستمی میشوند که برای آن طراحی شدهاند.
