فرمت فایل File Format

فرمت فایل یا File Format چیست؟

فرمت فایل (File Format) یا قالب فایل، استانداردی است که نحوه کدگذاری و سازماندهی اطلاعات در یک فایل رایانه‌ای را مشخص می‌کند.

نمونه‌هایی از فرمت های رایج فایل ها

امروزه با توجه به گستردگی نرم افزارها و انواع مختلف اسنادی که توسط آن‌ها پشتیبانی می‌شود Format های فایل گوناگونی نیز شکل گرفته است که هرکدام برای نگهداری محتواهای متفاوتی طراحی شده‌اند. به عنوان مثال فرمت‌های آرشیوی (با پسوندهای ZIP – RAR – ISO – 7z و …) می‌توانند مجموعه‌ای از فایل‌ها را در قالب یک فایل آرشیو به منظور حمل و توزیع آسانتر یا فشرده سازی نگه‌داری کنند و یا فرمت بیت مپ یک تصویر را در قالب مجموعه‌ای از اطلاعات مبتنی بر پیکسل‌ها سازماندهی و نگهداری می‌کند.

از جمله فرمت‌های پرکاربرد می‌توان به گونه‌های تصویری (با پسوندهایی نظیر PNG – GIF – ICO – JPG – BMP)، صوتی (با پسوندهایی نظیر MP3 – WMA – AMR – WAV – AAC)، ویدیویی (با پسوندهایی نظیر MP4 – WMV – AVI – MKV – FLV)، متنی و اسناد (با پسوندهایی نظیر TXT – DOC – PDF – DjVu)، فونت (با پسوندهایی نظیر TTF – FON – WOFF) و … اشاره کرد که البته هرکدام از آن‌ها دارای ساختار و ویژگی‌های متفاوتی می‌باشند.

روش های تشخیص فرمت فایل

برای اینکه رایانه و کاربر از نوع محتوایی که در یک فایل ذخیره شده است مطلع شود باید فرمت آن را تشخیص دهد. سیستم عامل‌ها برای تشخیص فرمت و تصمیم گیری در مورد نحوه برخورد با فایل‌ها، روش‌های مختلفی را دنبال می‌کنند. از جمله مهم‌ترین این روش‌ها می‌توان به پسوند فایل (File Extension) و فراداده‌ها (Metadata) اشاره نمود. در روش اول براساس پسوندی که در انتهای نام فایل قرار می‌گیرد نوع فایل تشخیص داده می‌شود و در روش دوم از اطلاعاتی که در مورد نوع فایل در داخل آن (فراداده داخلی) یا داخل فایل سیستم (فراداده خارجی) ذخیره شده است استفاده می‌شود. این تشخیص برای کاربر نیز معمولا از طریق پسوند و یا با کمک آیکون فایل محقق می‌شود.