افزونه Plug-in

افزونه یا Plug-in چیست؟

افزونه (Plug-in یا Plugin) یک بسته الحاقی است که ویژگی‌های بیشتری به یک نرم افزار اضافه می‌کند. افزونه‌ها می‌توانند قابلیت‌های برنامه را توسعه دهند یا حتی آیتم‌های جدیدی به واسط کاربری آن اضافه کنند. در نرم‌افزارهای مختلف از واژه‌هایی نظیر اد-آن (Add-on)، اکستنشن (Extension) و اد-این (Add-in) نیز به عنوان معادل‌هایی برای افزونه استفاده می‌شود.

نرم افزارهایی که از افزونه‌ها پشتیبانی می‌کنند می‌بایست راهکار و قوانینی فراهم کنند که پلاگین ها با تبعیت از آن‌ها بتوانند خود را در نرم افزار میزبان رجیستر کرده و به تبادل داده با آن بپردازند. گفتنی است معمولا افزونه ها هم مشابه نرم افزار میزبان قابل بروزرسانی هستند اما اغلب آن‌ها برخلاف میزبان به صورت مستقل قابل اجرا نیستند.

نمونه‌هایی از کاربردهای افزونه ها

یکی از رایج‌ترین موارد کاربرد افزونه‌ها را می‌توان در مرورگرهای وب مشاهده نمود. به عنوان مثال مرورگر فایرفاکس از افزونه‌ای به نام Video DownloadHelper پشتیبانی می‌کند که امکان دانلود ویدیوهایی که در صفحات وب قرار دارند را برای کاربر مهیا می‌کند. مسدودسازی آگهی‌های Pop-up، امکان پخش محتوای فلش (با کمک پلاگین Adobe Flash Player)، مدیریت دانلود پیشرفته فایل‌ها و مدیریت کلمه‌های عبور از جمله قابلیت‌هایی هستند که با نصب افزونه‌ها روی مرورگرها امکان‌پذیر می‌شود.

کاربرد افزونه‌ها تنها به مرورگرهای وب محدود نمی‌شود. بسیاری از نرم‌افزارهای گرافیکی (نظیر Adobe Photoshop) و پلیرهای چندرسانه‌ای برای پشتیبانی از فرمت‌های تصویری و ویدیویی مختلف و فراهم آوردن امکان پردازش آن‌ها از افزونه‌ها پشتیبانی می‌کنند. حتی در برخی ویرایشگرهای متنی (همانند Notepad++) نیز امکان نصب افزونه‌ها برای افزایش قابلیت‌های نرم افزار وجود دارد.

نرم افزارهایی که از پلاگین ها پشتیبانی می‌کنند این امکان را برای توسعه دهندگان شخص ثالث فراهم می‌آورند تا به نرم افزار تولید شده، قابلیت‌های ویژه و اختصاصی اضافه کنند و به این ترتیب گسترش قابلیت‌های نرم افزار متناسب با خواسته کاربر میسر می‌شود. در عین حال، نرم افزار اصلی از حجم کمتری برخوردار می‌باشد و به علاوه هزینه توسعه بخش‌های غیرضروری نیز از دوش سازنده اولیه نرم افزار برداشته می‌شود.