ویکی Wiki

ویکی یا Wiki چیست؟

ویکی (Wiki) به گونه‌ای از وبسایت‌ها گفته می‌شود که به کاربران خود اجازه می‌دهند محتوا، ساختار و فرمت‌بندی آن را از طریق مرورگر وب و به صورت همکارانه ایجاد یا تغییر دهند.

در یک سایت ویکی، معمولا محتوا با کمک یک ویرایشگر متنی تحت وب ایجاد یا ویرایش شده و با استفاده از یک زبان نشانه گذاری (که به ویکی مارک آپ یا Wiki markup مشهور است) فرمت‌بندی و تعیین ساختار می‌شود.

WikiWikiWeb نام نخستین وبسایت ویکی است که در سال 1995 میلادی فعالیت خود را آغاز کرده است. دانشنامه ویکی‌پدیا (Wikipedia) نیز یکی از مشهورترین سایت‌های ویکی می‌باشد که در واقع مجموعه‌ای از چندین ویکی مجزا برای زبان‌های مختلف است.

هر صفحه در یک وبسایت ویکی با نام “صفحه ویکی” یا Wiki Page شناخته می‌شود. ویکی‌ها کاربران خود را به ایجاد و ویرایش همکارانه (Collaborative) محتوا (یا صفحات ویکی) تشویق می‌کنند، به این معنا که هر کاربر می‌تواند محتوای ایجاد شده توسط کاربران دیگر را مشاهده کند و در صورت تمایل برای تکمیل یا تغییر آن و یا ایجاد یک صفحه Wiki دیگر اقدام کند. در اینگونه سایت‌ها به کمک پیوندها، گردش میان موضوعات مرتبط و دسترسی به آن‌ها برای بازدیدکنندگان تسهیل می‌شود. قابلیت جستجوی عنوان یا متن کامل صفحات نیز از جمله قابلیت‌هایی است که معمولا توسط ویکی‌ها پشتیبانی می‌شود.

معمولا سایت‌های Wiki بدون بازبینی تغییرات را پذیرفته و منتشر می‌کنند. ویرایش‌ها هم اغلب برای انتشار به زمان زیادی نیاز ندارند. برخی از این وبسایت‌ها حتی بدون نیاز به ثبت نام نیز امکان ویرایش و ایجاد صفحات را در اختیار کاربران قرار می‌دهند در حالی که برخی دیگر برای کاهش محتواهای نامناسب و نادرست، نیازمند تصدیق هویت کاربر هستند.

برای آسان نمودن فرایند تصحیح محتواهای نادرست در ویکی‌ها معمولا صفحه‌ای به نام تغییرات اخیر (Recent Changes) نیز در نظر گرفته می‌شود که ویرایش‌های اخیر کاربران را لیست می‌کند. تاریخچه‌ی بازبینی (Revision History) نیز به افراد اجازه می‌دهد در صورتی که یک ویرایش را نادرست می‌دانند نسخه‌ی پیشین صفحه را بازگردانی کنند.

هرچند Wiki ها به کاربر این امکان را می‌دهند که محتوا و برخی فرمت‌بندی‌های صفحه را تعیین کنند اما معمولا برای حفظ انسجام ظاهری سایت و جلوگیری از اجرای کدهای نامناسب، دسترسی به تگ‌های HTML و قواعد CSS را محدود کرده و استفاده از کدهای JavaScript در آن‌ها نیز غیرممکن است.