وب جهان گستر World Wide Web

وب جهان گستر یا World Wide Web چیست؟

وب جهان گستر (World Wide Web) که به اختصار با عنوان وب یا WWW شناخته می‌شود یک فضای اطلاعاتی است که در آن اسناد و سایر منابع وب با استفاده از عبارتی موسوم به نشانی وب (URL) مشخص می‌شوند، از طریق اینترنت قابل دسترسی هستند و به واسطه پیوندها به یکدیگر مرتبط می‌شوند. وب جهان گستر توسط تیم برنرز لی (Tim Berners-Lee) در سال 1989 اختراع شد. وی اولین مرورگر وب را در سال 1991 منتشر نمود.

امروزه وب جهان گستر به عنوان اصلی‌ترین ابزاری در اینترنت به شمار می‌رود که میلیاردها فرد در سراسر دنیا از آن استفاده می‌کنند. صفحات وب (Web Pages) در واقع اسنادی متنی هستند که از زبان نشانه‌گذاری ابرمتن (HTML) به منظور ایجاد محتوای قالب‌بندی‌شده (شامل متون، تصاویر، ویدیوها و غیره) بهره می‌برند و کاربر برای نمایش مناسب آن‌ها نیازمند یک مرورگر وب می‌باشد. تعدادی از این صفحات تحت یک دامنه یکسان و ظاهر مشابه تشکیل یک وبسایت می‌دهند. کاربر می‌تواند با کمک پیوندهای موجود در صفحات وب، صفحات دیگری از همان سایت یا سایتی دیگر را پیمایش نماید یا با وارد نمودن نشانی یک صفحه یا منبع مشخص در نوار آدرس مرورگر، به آن دسترسی پیدا کند. به طور کلی به چنین فرایندی، مرور وب (Browsing) یا وبگردی (Web Surfing) گفته می‌شود.

محتوای وبسایت‌ها ممکن است به طور کامل از سوی صاحبان آنها منتشر شود و یا حتی کاربران هم در تولید محتوا به آن‌ها کمک کنند. سایت‌ها بسته به نوع محتوا ممکن است تنها جنبه‌ی سرگرمی یا اطلاع‌رسانی و خبری داشته باشند یا فعالیت‌هایشان در حوزه‌های تجاری، علمی، فرهنگی، خدماتی و … باشد. امروزه بخش‌ها و سازمان‌های مختلف دولتی و غیردولتی نیز برای ارتباط با مشتریان و مخاطبان خود به ایجاد وبسایت‌های اختصاصی روی آورده‌اند.

ظهور Web، در کنار فواید گوناگونی که به همراه داشته است باعث شده جرائم مختلفی از قبیل انتشار بدافزارها، سرقت اطلاعات، کلاه‌برداری‌های مالی، جاسوسی، سوء استفاده از کودکان و … به مرور در وبسایت‌ها نیز پدیدار شوند. افزون بر این، امروزه مسائل مرتبط با حریم خصوصی کاربران و محفوظ ماندن رفتار منتسب به آن‌ها حین استفاده از Web نیز به موضوع مهمی تبدیل شده است که متأسفانه توسط بسیاری از وبسایت‌های غول‌پیکر و نامدار جهانی هم به طور کامل رعایت نمی‌شود. آمار میلیاردی کاربران این فضا و رشد روزافزون آن می‌تواند چنین مسائلی را بیش از نمونه‌های مشابه در دنیای واقعی حائز اهمیت نماید.

تفاوت اینترنت و وب

برخی اوقات به اشتباه مفاهیم Internet (اینترنت) و Web به عنوان معادلی برای یکدیگر به کار می‌روند. این در حالی است که Internet یک سیستم جهانی از شبکه‌های رایانه‌ای متصل به یکدیگر است و Web مجموعه‌ای جهانی از اسناد و منابع دیگری است که با یک نشانی (معمولا با پروتکل HTTP که تنها یکی از چندین پروتکل مورد استفاده در اینترنت است) مشخص می‌شوند و با استفاده از پیوندها به یکدیگر متصل می‌شوند.