ژئوبلاکینگ Geo-blocking

ژئوبلاکینگ یا Geo-blocking چیست؟

ژئوبلاکینگ (Geo-blocking) یا مسدودسازی جغرافیایی به فرایندی گفته می‌شود که طی آن دسترسی به محتواها و خدمات اینترنتی براساس موقعیت جغرافیایی کاربر مسدود می‌شود.

به عبارت بهتر صاحبان سایت ها و شرکت ها از ژئوبلاکینگ به عنوان روشی برای رد کردن دسترسی کاربرانی که در یک منطقه جغرافیایی معین قرار دارند یا اطمینان از اینکه صرفا کاربران یک یا چند منطقه معین قادر به دسترسی به سرویس و محتوای موردنظر خواهند بود بهره می‌برند. محتوای مسدود شده می‌تواند کل یک وبسایت یا بخشی از صفحات آن، محتواهای چندرسانه ای، مجموعه‌ای از سرویس های مشخص و … باشد.

در ژئوبلاکینگ معمولا با کمک نشانی IP و یا اطلاعات وارد شده در حساب کاربری فرد، مکان جغرافیایی تقریبی او تشخیص داده می‌شود و در نهایت براساس این اطلاعات تصمیم گرفته می‌شود درخواست دسترسی به یک سرویس یا محتوای اینترنتی پذیرفته یا رد شود.

از جمله سایت ها و سرویس های مشهوری که از ژئوبلاکینگ استفاده می‌کنند می‌توان به سرویس رادیو و استریمینگ موسیقی Pandora Radio، سرویس Netflix (پخش ویدیو به هنگام درخواست)، آمازون و سرویس اشتراک ویدیوی YouTube اشاره کرد. معمولا هنگامی که کاربر تلاش می‌کند به یک محتوا یا سرویس مسدود شده دسترسی پیدا کند با پیام‌هایی مانند “محتوای درخواست شده در کشور شما قابل دسترسی نیست” یا پیام‌های کلی‌تری نظیر “ممنوعیت دسترسی” روبرو می‌شود.

البته ذکر این نکته نیز ضروری است که اطلاعات موقعیت صرفا برای مسدودسازی جغرافیایی یا ایجاد محدودیت‌های مبتنی بر مکان استفاده نمی‌شود. سفارشی‌سازی محتوا براساس موقعیت کاربر (نظیر پیشنهاد کالاهای پر مخاطب برای کاربران یک کشور در فروشگاه های آنلاین یا تغییر زبان سایت متناسب با منطقه بازدیدکننده) از جمله دیگر کاربردهای این اطلاعات به شمار می‌رود.

دلایل مسدودسازی جغرافیایی

ممکن است دسترسی به نوعی محتوا یا سرویس به دلایل مختلفی براساس موقعیت جغرافیایی کاربر مسدود شود. از جمله رایج‌ترین این دلایل می‌توان به

• تعهد به قوانین کپی رایت (برای عرضه محتوایی مشخص در کشورهای معین)
• نیاز به ارائه خدمات به کاربران یک کشور یا منطقه مشخص (برای مثال در یک سایت ارائه خدمات پزشکی و دولتی)
• تحریم ها
• عدم تطابق محتوا با قوانین محلی کشور کاربر و …

اشاره کرد.

دور زدن ژئوبلاکینگ

معمولا مسدودسازی جغرافیایی نیز همانند اغلب روش‌های جلوگیری از دسترسی به محتواهای عمومی قابل دور زدن است. پروکسی سرورها و سرویس های VPN از جمله رایج‌ترین راهکارهایی هستند که علاوه بر کاربردهای دیگر برای مقابله با ژئوبلاکینگ نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. در این روش‌ها کاربر با اتصال به سروری در یک کشور خارجی که دسترسی به محتوای موردنظر در آن مجاز می‌باشد قادر خواهد بود مسدودسازی جغرافیایی را دور بزند.