نوع داده Data Type

نوع داده یا Data Type چیست؟

نوع داده (Data Type) در برنامه‌نویسی، یک دسته‌بندی برای داده‌هاست که به کامپایلر یا مفسر اعلام می‌کند داده موردنظر به چه شکلی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در واقع این دسته‌بندی مشخص‌کننده‌ی گونه داده‌ها از قبیل اعداد صحیح (Integer)، اعداد ممیز شناور (Floating Point)، بولی (Boolean)، کاراکترها (Character)، رشته‌ها (String) و … است و برای هریک مقادیر ممکن، اعمالی که روی مقادیر داده‌های آن قابل انجام است و حتی نحوه‌ی نگه‌داری مقادیر آن نوع را معین می‌کند.

در زبان‌های برنامه‌نویسی، هنگام تعریف هر متغیر (Variable) می‌توان نوع داده‌ی آن را نیز مشخص نمود. انواع داده‌ای که پیشتر به تعدادی از آن‌ها اشاره شد از رایج‌ترین انواع داده‌ای هستند که در اغلب زبان‌ها با عناوین مختلف و البته شبیه به یکدیگر شناخته شده هستند. هر داده بسته به نوع خود و بازه‌ی مقادیر قابل استفاده، فضای متفاوتی را روی حافظه اشغال می‌کند. بنابراین یکی از وظایف برنامه نویس، تشخیص مناسب نوع داده‌ای است که باید برای یک متغیر تعریف کند تا ضمن عملکرد صحیح برنامه، بیش از اندازه‌ی مورد نیاز فضا اشغال نکند. به عنوان مثال، نوع int در زبان برنامه نویسی جاوا (Java)، بیانگر اعداد صحیح 32 بیتی با بازه‌ی منفی 2,147,483,648 تا مثبت 2,147,483,647 است و اعمال قابل انجام روی مقادیر متغیرهای تعریف شده از این نوع داده شامل جمع، تفریق، ضرب و … می‌باشد.

افزون بر نوع داده‌های از پیش تعریف شده، اغلب زبان‌های برنامه نویسی امکان ایجاد نوع داده‌های بیشتر توسط برنامه نویسان را نیز مهیا کرده‌اند.

در کنار نوع داده‌های اصلی (از قبیل اعداد صحیح، ممیز شناور و بولی)، برخی از انواع داده‌ها از ترکیب انواع اصلی به وجود می‌آیند. آرایه‌ها و مجموعه‌ها از انواع ترکیبی به شمار می‌روند. از جمله دیتا تایپ‌های رایج دیگری که در بسیاری از زبان‌های برنامه نویسی قابل استفاده و ایجاد می‌باشد می‌توان به نوع داده‌های شمارشی (Enumerated) اشاره نمود. مقادیری نظیر سِمَت شغلی که می‌تواند تنها مقادیر مشخصی از قبیل مدیریت، معاونت، کارمند و … را داشته باشد معمولا از همین نوع هستند. ارجاعات (اشاره‌گرها) نیز نوع داده دیگری هستند که مقدار آن در واقع یک آدرس است و این آدرس به مقدار دیگری اشاره می‌کند که در مکانی روی حافظه قرار دارد.