آشنایی با سینتکس جاوااسکریپت

سینتکس جاوااسکریپت مجموعه‌ای از قوانین است که مشخص می‌کند یک برنامه جاوااسکریپت با ساختار صحیح چگونه باید نوشته شود. در این قسمت از مجموعه آموزشی جاوااسکریپت با اصول اولیه سینتکس جاوااسکریپت آشنا می‌شوید.

اصول اولیه سینتکس جاوااسکریپت

در ادامه تعدادی از مهم‌ترین اصول اولیه نحو یا سینتکس (Syntax) جاوااسکریپت گردآوری شده است:

دستورات جاوااسکریپت و درج سمی کلن

دستورات جاوااسکریپت بخش‌هایی از کد هستند که باعث می‌شوند عمل مشخصی انجام شود. در واقع یک برنامه جاوااسکریپت شامل مجموعه‌ای از دستورات مختلف است. تعریف متغیر، انتساب مقدار به متغیر، نمایش و افزودن یک متن داخل المانی در صفحه وب و … همگی با کمک دستورها انجام می‌شوند.

معمولا در انتهای هر دستور جاوااسکریپت یک نماد سمی کلن یا ; درج می‌شود. هرچند درج سمی کلن در پایان دستورات همیشه الزامی نیست اما صریحا پیشنهاد می‌شود.

در مثال زیر سه دستور جاوااسکریپت را مشاهده می‌کنید که هر کدام در یک خط مجزا نوشته شده‌اند. دستورات موجود در این مثال ساده به همان ترتیبی که نوشته شده‌اند یکی پس از دیگری اجرا می‌شوند. در دستور اول، یک متغیر با نام x تعریف شده و مقدار 1 به آن اختصاص داده شده است. دستور دوم، متغیری با نام y تعریف می‌کند و مقدار 3 را به آن اختصاص می‌دهد. در دستور سوم نیز متغیر دیگری با نام z تعریف شده و حاصل جمع دو متغیر x و y (یعنی 4) به آن اختصاص می‌یابد.

let x = 1;
let y = 3;
let z = x + y;

جالب است بدانید با وجود سمی کلن می‌توان چند دستور جاوااسکریپت را در یک خط پشت سر هم نوشت.

فاصله یا Whitespace

فاصله‌های اضافی معمولی، رفتن به خط جدید و … در کدهای جاوااسکریپت نادیده گرفته می‌شوند. اما شما می‌توانید با کمک این فاصله ها خوانایی کد جاوااسکریپت را افزایش دهید. برای نمونه در مثال زیر هرچند درج بسیاری از فاصله ها در اطراف نام متغیرها و عملگرها ضروری نیست ولی به خوانایی کد کمک می‌کند:

let x, y, z;
x = 1;
y = 3;
z = x + y;

کد زیر با کد فوق یکسان است و هیچ ایرادی از لحاظ سینتکس جاوااسکریپت ندارد:

let x,y,z;
x=1;
y=3;
z=x+y;

مثال زیر نیز نمونه تک خطی معادل با کدهای فوق را نمایش می‌دهد:

let x, y, z; x = 1; y = 3; z = x + y;

بلاک های کد

گاهی اوقات لازم است تعدادی از دستورات به شکلی با یکدیگر در یک گروه موسوم به بلاک قرار بگیرند. در جاوااسکریپت محدوده بلاک ها با کمک آکولاد باز و بسته یا { و } مشخص می‌شوند. به عبارت بهتر دستورات یک بلاک در JavaScript مشابه با دو دستوری که در مثال زیر به صورت ضخیم مشخص شده‌اند مابین {} قرار می‌گیرند. در این مثال اگر مقدار x برابر با 5 باشد دو دستور داخل بلاک اجرا می‌شوند:

if (x == 5) {
  y = x * 2;
  console.log('x equals to 5');
}

شناسه یا Identifier در جاوااسکریپت

شناسه ها در زبان های برنامه نویسی عبارت‌هایی هستند که به عنوان نام برای موجودیت‌هایی مانند متغیرها، توابع و … به کار می‌روند. این نام‌ها در جاوااسکریپت می‌بایست با یک حرف (A-Z یا a-z)، آندراسکور (نماد _) یا علامت دلار (نماد $) شروع شوند و در ادامه می‌توانند شامل تعدادی حرف، رقم (0 تا 9)، آندراسکور و علامت دلار باشند. در مثال زیر از شناسه myScore برای نامگذاری یک متغیر استفاده شده است:

let myScore = 1;

عبارت یا Expression

عبارت ها (یا Expression ها) در زبان های برنامه نویسی موجودیت‌هایی هستند که به صورت یک مقدار ارزیابی می‌شوند. این عبارت ها معمولا در قالب ترکیبی از مقادیر، متغیرها، عملگرها و … ظاهر می‌شوند و در جاوااسکریپت نیز مشابه با سایر زبان های برنامه نویسی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

به عنوان مثال عبارت 2 * 10 عبارت ساده‌ای است که به مقدار 20 ارزیابی می‌شود. عبارت زیر نیز بسته به مقادیر x و y ارزیابی می‌شود:

x * 10 + 5 - y

کلمه کلیدی یا Keyword

بسیاری از دستورات جاوااسکریپت با یک کلمه کلیدی شروع می‌شوند. این کلمه های کلیدی عملی که قرار است انجام شود را مشخص می‌کنند. برای مثال کلمه کلیدی let که در مثال‌های قبل مشاهده کردید برای تعریف متغیر به کار می‌رود.

حساسیت به بزرگی و کوچکی حروف

جاوااسکریپت به بزرگی و کوچکی حروف حساس است. برای مثال اگر حرفی در نام یک متغیر یا تابع به صورت بزرگ مشخص شود باید در تمام بخش‌های برنامه جاوااسکریپت دقیقا به همان شکل درج شود. بنابراین متغیری با نام myScore و متغیری با نام myscore در JavaScript دو متغیر متفاوت محسوب می‌شوند.

کامنت در جاوااسکریپت

کامنت ها در جاوااسکریپت در دو قالب تک خطی یا چند خطی امکان درج توضیحات برای کد و … را فراهم می‌کنند. کامنت های تک خطی جاوااسکریپت با // شروع می‌شوند و کامنت های چند خطی بین /* و */ قرار می‌گیرند. (فراموش نکنید محتوای کامنت ها اجرا نمی‌شوند).

// This is a single line comment
/* This is a 
multi-line comment */

بیشتر بخوانید: کامنت در جاوااسکریپت

خلاصه اصول مقدماتی سینتکس جاوااسکریپت

• پیشنهاد می‌شود در انتهای هر دستور جاوااسکریپت یک سمی کلن درج کنید.
• از فاصله اضافی، خط جدید و … می‌توانید برای افزایش خوانایی کد استفاده کنید. این فاصله ها در جاوااسکریپت نادیده گرفته می‌شوند.
• در جاوااسکریپت از {} برای تعیین محدوده بلاک های کد استفاده می‌شود.
• شناسه ها در جاوااسکریپت با حرف، آندراسکور یا علامت دلار شروع می‌شوند و در ادامه می‌توانند شامل تعدادی حرف، رقم، آندراسکور و علامت دلار باشند.
• جاوااسکریپت به بزرگی و کوچکی حروف حساس است.
• کامنت های تک خطی جاوااسکریپت با // شروع می‌شوند و کامنت های چند خطی با /* شروع و به */ ختم می‌شوند.

بازگشت به فهرست مجموعه آموزشی JavaScript