کنترل پنل Control Panel

کنترل پنل یا Control Panel چیست؟

کنترل پنل (Control Panel) عنوان بخشی است در بسیاری از واسط‌های کاربری که با فراهم آوردن یک پیشخوان (یا پنل) به کاربران اجازه می‌دهد ویژگی‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری سیستم را کنترل نمایند.

در واسط کاربری Microsoft Windows نیز بخشی با عنوان Control Panel در نظر گرفته شده است که به کاربر اجازه می‌دهد از طریق برنامک‌هایی تنظیمات اصلی سیستم را مشاهده، دستکاری و مدیریت نماید. از جمله امکاناتی که در Control Panel ویندوز در نظر گرفته شده است می‌توان به تنظیمات زبان و زمان، قابلیت افزودن یا حذف نرم‌افزار، مدیریت حساب‌های کاربری، بروزرسانی، تنظیمات مرتبط با نمایش تصویر، تنظیمات سخت‌افزارهایی از قبیل ماوس و صفحه کلید، تنظیمات مدیریت مصرف انرژی، تنظیمات مربوط به شبکه، اینترنت، امنیت و … اشاره نمود.

کنترل پنل از زمان عرضه‌ی ویندوز 2.0 به یکی از بخش‌های اصلی سیستم عامل ویندوز تبدیل شده است و به تدریج همگام با نسخه‌های جدیدتر برنامک‌های بیشتری به آن افزوده شد. از زمان انتشار ویندوز 95، با کنترل پنل به صورت یک فولدر ویژه (Special Folder) رفتار شد به این معنی که یک فولدر واقعی به این نام روی حافظه وجود ندارد بلکه این بخش تنها حاوی میانبرهایی به برنامک‌های مختلفی است که بخش‌های گوناگون کنترل پنل را تشکیل می‌دهند. در نسخه‌های جدید ویندوز، برای کنترل پنل دو نمای Classic و Category در نظر گرفته شده است. در نمای کلاسیک، میانبرهایی به برنامک‌های مختلف به صورت درهم نمایش داده می‌شود و در نمای Category، این تنظیمات به صورت دسته‌بندی شده به نمایش درمی‌آیند. افزون بر برنامک‌های پیش‌فرضی که در Control Panel ویندوز قابل مشاهده است تولیدکنندگان شخص ثالث نیز برنامک‌هایی برای کنترل و تغییر تنظیمات مختلف نرم‌افزاری و سخت‌افزاری خاص خود ارائه کرده‌اند که به همین بخش افزوده می‌شود.

در کنار پیشخوان‌های کنترلی موجود در سیستم‌عامل‌ها، یکی از رایج‌ترین انواع Control Panel ها را می‌توان در حوزه میزبانی وب مشاهده نمود. سی پنل (CPanel)، پلسک (Plesk) و دایرکت ادمین (DirectAdmin) از جمله این کنترل پنل‌ها می‌باشند که برای مدیریت سرورها و خدمات وب مورد استفاده قرار می‌گیرند.