رایانش ابری یا Cloud Computing چیست؟
رایانش ابری (Cloud Computing) مدلی از رایانش است که امکان دسترسی فراگیر (یا همهجایی)، آسان، مبتنی بر نیاز و ارزان به منابع رایانهای و داده را به صورت اشتراکی برای کاربران رایانهها و سایر دستگاهها فراهم میکند. به عبارت دیگر، رایانش ابری نوعی رایانش مبتنی بر اینترنت است که در آن سرویسهایی از قبیل سرور، فضای ذخیرهسازی، نرم افزار و … از طریق اینترنت در اختیار رایانهها و دستگاههای مشتریان قرار میگیرد.
رایانش ابری به سازمانها و کاربران اجازه میدهد با هزینهای کمتر به منابع مورد نیاز خود بر بستر شبکه (اینترنت) دسترسی پیدا کنند و تنها به اندازهی نیاز خود (و متناسب با مصرفشان) هزینه بپردازند. به علاوه در مواقع لزوم (نظیر موارد پیشبینی نشدهی تجاری) به سادگی امکان افزایش منابع یا کاهش آن نیز میسر خواهد بود. در واقع میتوان به هنگام افزایش نیاز، منابع مورد استفاده را افزایش و به هنگام کاهش نیاز، منابع را نیز کاهش داد و صرفا بهای میزان مصرف را پرداخت نمود.
مدلهای متداول سرویسهای ابری که توسط یک فراهمکنندهی خدمات ابری ارائه میشود میتواند در قالب زیرساخت (یا Infrastructure as a Service – IaaS)، پلتفرم (یا Platform as a Service – PaaS) و نرمافزار (یا Software as a Service – SaaS) باشد.
برای مثال، یک سرویسدهندهی خدمات ابری میتواند در طول ساعات کاری شرکتی در اروپا، خدمات معینی (مثل سرویس ایمیل، یک نرم افزار حسابداری یا حتی منابع پردازشی) را در اختیار آنها قرار دهد و بلافاصله پس از اتمام ساعت کاری در آن کشور، منابع مورد استفاده را در اختیار شرکتی در نقطهای دیگر از جهان قرار دهد. به این ترتیب هزینهها برای مشتریان کاهش پیدا کرده و نیازی به سرمایهگذاری برای فراهم آوردن منابع (مانند پردازندههای قدرتمند، نرم افزارهای گرانقیمت یا فضای ذخیرهسازی برای حجم عظیمی از دادههای موقت) را نخواهند داشت.
علاوه براینها، خدمات ابری میتواند برای یک سازمان یا فرد به صورت خصوصی (Private) ارائه شود و یا میان چندین سازمان و نهاد به صورت اشتراکی و عمومی (Public) یا به صورت ترکیبی از آنها (Hybrid) عرضه گردد.
از مشهورترین سرویسهای رایانش ابری میتوان به Microsoft Azure و Amazon Web Services و همچنین Google Cloud Platform اشاره نمود.
ویژگیهای رایانش ابری
در دنیای خدمات ابری، کاربر وابسته به مکان نبوده و میتواند از هر نقطهای در دنیا از طریق اینترنت به خدمات مورد نیاز خود دسترسی پیدا کند، بدون آنکه درگیر جزئیات شبکه و پیچیدگیهای سیستمی به کار رفته در ابر (Cloud) شود. علاوه بر این بدون اینکه لازم باشد برای خرید زیرساختهای مناسب سازمان یا کسبوکار خود هزینهی بالایی بپردازد قادر خواهد بود از زیرساختهای فراهم شده توسط ارائهکنندهی خدمات ابری به میزان نیاز خود استفاده کند و درنتیجه هزینهای به مراتب پایینتر پرداخت کند، در عین حال برای پیکربندی و نگهداری زیرساختها نیز نیاز به صرف هزینه و زمانی مجزا نخواهد داشت. همچنین قابلیت اعتماد به فضاهای ابری بیشتر از سیستمهای محلی است چرا که دادههای کاربر در مکانهای مختلفی در دنیا به صورت تکراری قرار میگیرد و در صورت از دست رفتن احتمالی دادهها در یک سایت خدمات ابری، امکان بازیابی آن از سایتهای دیگر وجود خواهد داشت. مشتریان خدمات ابری میتوانند از امنیت بالایی با هزینهای کمتر بهرهمند شوند چرا که دادههای مشتریان در یک مرکز دادهای زیر نظر متخصصین و تحت تنظیمات امنیتی حرفهای قرار میگیرد اما به هرحال کاربران سرویسهای ابری نگرانیهایی پیرامون دادههای حساس خود و این مسأله که دادههایشان در محلی دیگر ذخیره شده است احساس میکنند. در نهایت، خدمات ابری مقیاسپذیر و انعطافپذیر هستند به این معنا که مشتریان این خدمات میتوانند در صورت لزوم میزان خدمات یا منابع مورد نیاز خود را در لحظه افزایش یا کاهش دهند.
