Category Archives: گرافیک

اسکرین کست Screencast

اسکرین کست یا Screencast چیست؟

اسکرین کست (Screencast) به ویدیویی گفته می‌شود که از محتوای صفحه نمایش یک رایانه تهیه می‌شود. برخی اوقات از عبارت Video Screen Capture به عنوان معادلی برای این اصطلاح استفاده می‌شود. این ویدیوها طی عملی موسوم به فیلم برداری از صفحه نمایش (Screen Recording یا Screencasting) تهیه می‌شوند.

معمولا اسکرین کست ها همراه با صدای یک گوینده ضبط می‌شوند. این صدا که اغلب متعلق به همان فردی است که در حال کار با رایانه است توضیحاتی در مورد عملی که انجام می‌دهد را شامل می‌شود. ممکن است علاوه بر صدا، تصویر کوچکی از فرد نیز در گوشه فیلم قرار بگیرد. البته در برخی کاربردها، صدای نرم افزار، بازی یا سایر صداهای در حال پخش از سیستم در کنار صدای کاربر (یا به جای آن) در اسکرین کست ذخیره می‌شود.

اسکرین کست و اسکرین شات را می‌توانید به چشم برادرهای دوقلو ببینید! درحالیکه اسکرین شات صرفا تصویری ثابت از محتوای صفحه نمایش در لحظه‌ای خاص را شامل می‌شود اسکرین کست در واقع ویدیویی حاوی اتفاقات، رویدادها و تغییرات قابل مشاهده در محتوای صفحه نمایش یک رایانه، گوشی هوشمند و … است که با صدای فرد یا صداهای دیگر ترکیب شده است.

کاربردها و مزایای فیلمبرداری از صفحه

از اسکرین کست ها معمولا برای مقاصد مختلفی استفاده می‌شود. تهیه راهنمای یک نرم افزار و ایجاد دوره‌های آموزشی از جمله مهم‌ترین کاربردهای این ویدیوها به شمار می‌رود. البته کاربردهای Screencast ها به همینجا محدود نمی‌شود. برای مثال ممکن است سازنده یک نرم افزار در قالب ویدئویی کوتاه که از کار کردن با محصول نرم افزاری خود تهیه کرده است نمونه‌هایی از خروجی ها، ویژگی‌ها و قابلیت‌های آن را به دیگران معرفی کند و آن‌ها را به خرید یا دانلود رایگان نرم افزار تشویق کند.

علاوه بر این مدرسین و دانش آموزان هم می‌توانند با فیلمبرداری از محتوای وایت بردهای تعاملی نحوه حل کردن یک مساله را با یکدیگر به اشتراک بگذارند. در کلاس‌های درس یا سمینارها نیز ممکن است از محتوای صفحه نمایش مدرس یا ارائه کننده فیلمبرداری شود و ویدیوی حاصل در اختیار شرکت کنندگان قرار گیرد یا برای عموم به صورت رایگان یا با مبلغی ارزان‌تر عرضه شود. این ویدیوها به مخاطب یا فرد یادگیرنده اجازه می‌دهند در زمان مناسب، دوره آموزشی را با دقت بیشتر مشاهده نموده یا بخش‌هایی از آن را مجددا مرور نماید.

کاربران معمولی و تست کننده‌های نرم افزارها هم می‌توانند به جای توصیفات غیردقیق، برای تهیه گزارش یا نمایش حالت‌های غیرعادی و رویه هایی که باعث بروز خطا در یک نرم افزار شده است از Screencast ها کمک بگیرند.

اسکرین کست و فیلم برداری از صفحه Screencast - Screen Recording
ویدیوی فیلم برداری شده از صفحه حین کار با نرم افزار Microsoft Word – در پایین صفحه، کلیدهای فشرده شده توسط کاربر به طور خودکار نمایش داده می‌شود تا بیننده جزئیات کار کردن با نرم افزار را بهتر متوجه شود.

تهیه اسکرین کست

هرچند برای تهیه Screencast ها می‌توان از روش‌های سخت افزاری هم کمک گرفت اما معمولا استفاده از نرم افزارهای ویژه‌ای که برای این منظور طراحی شده از رواج بیشتری برخوردار است.

اغلب نرم افزارهای فیلم برداری از صفحه، امکانات متعددی نظیر فیلمبرداری تمام صفحه یا تعیین ناحیه‌ای برای فیلمبرداری، ویرایش ویدیوی ضبط شده (با قابلیت‌هایی مانند برش و تقسیم ویدیو تا ایجاد افکت های ویدیویی و ویرایش صوت)، امکان ایجاد خروجی در قالب فرمت های رایج ویدیویی و … را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

از جمله محبوب‌ترین نرم افزارهای تهیه اسکرین کست می‌توان به CamStudio و Screencast-O-Matic و Camtasia و Snagit اشاره کرد.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

اسکرین شات Screenshot

اسکرین شات یا Screenshot چیست؟

اسکرین شات (Screenshot) به تصویری گفته می‌شود که از محتویات موجود در صفحه نمایش رایانه، گوشی هوشمند، تلویزیون و … تهیه می‌شود. برخی اوقات از عبارت Screen Capture به عنوان معادلی برای این اصطلاح استفاده می‌شود.

اسکرین شات ها به ویژه با گسترش سیستم عامل های مجهز به واسط کاربری گرافیکی رواج پیدا کردند. امروزه این تصاویر معمولا به صورت نرم افزاری با کمک قابلیت‌های پیشفرضی که در سیستم عامل درنظر گرفته شده یا با استفاده از برنامه هایی که برای همین منظور طراحی شده‌اند تهیه می‌شوند. تصویر حاصل در اغلب موارد یا به صورت خودکار با فرمت های رایج فایل‌های تصویری (نظیر JPG و PNG) در مسیری مشخص ذخیره می‌شود و یا در کلیپ بورد قرار می‌گیرد.

در روشی دیگر که البته از کاربرد کمتری برخوردار است با کمک یک دوربین عکاسی از صفحه نمایش دستگاه، اسکرین شات تهیه می‌شود. در این شیوه معمولا برای داشتن تصویری واضح و با کیفیت از تجهیزات و لنزهای ویژه‌ای استفاده می‌شود.

توجه داشته باشید Screenshot ها ممکن است از تمام صفحه یا صرفا بخشی از صفحه (نظیر محتویات یک پنجره) ایجاد شوند.

اسکرین شات Screenshot
یک Screenshot تمام صفحه از سیستم عامل ویندوز 7

کاربردهای اسکرین شات

اسکرین شات ها معمولا برای نگه داری و ذخیره محتوایی که کاربر روی صفحه نمایش دستگاه خود مشاهده می‌کند و همین‌طور به اشتراک گذاری محتوای صفحه با دیگران به کار می‌رود. به عنوان مثال ممکن است برای آموزش نحوه ثبت نام در یک سایت از تعدادی تصویر حاوی صفحه اصلی سایت استفاده شود که در آن با شماره‌هایی ترتیب مراحل ثبت نام نمایش داده شده است.

به عنوان نمونه‌ای دیگر از کاربرد اسکرین شات ها می‌توان به ذخیره اطلاعات مهم و اشتراک آنچه دقیقا در صفحه اتفاق افتاده است اشاره کرد. کد رهگیری ثبت نام در یک سامانه یا نتیجه واریز آنلاین پول از جمله‌ی همین اطلاعات هستند. به منظور اشتراک جزئیات خطایی که در سیستم عامل یا یک نرم افزار رخ داده است نیز معمولا بهترین و سریع‌ترین راه، استفاده از اسکرین شات هاست.

نحوه گرفتن اسکرین شات

با توجه به کاربرد رایج اسکرین شات ها، در اغلب سیستم عامل ها امکانات پیشفرضی برای ثبت آسان این تصاویر در نظر گرفته شده است. با اینحال بسته به سیستم عامل ها و دستگاه‌های مختلف، این عمل با شیوه‌های متفاوتی انجام می‌شود. به عنوان مثال در دستگاه های مجهز به سیستم عامل اندروید معمولا با پایین نگه داشتن دکمه Power و دکمه کاهش صدا (به مدت چند ثانیه) تصویری از محتوای صفحه تهیه و در فولدر Screenshot ذخیره می‌شود. این درحالیست که در دستگاه های iPhoneX اپل برای این منظور لازم است کلید سمت راست همراه با کلید افزایش صدا فشرده شود.

در سیستم عامل ویندوز ساده‌ترین و فراگیرترین روش برای تهیه اسکرین شات استفاده از کلید Print Screen است. با فشردن این کلید تصویری حاوی محتوای کنونی صفحه در کلیپ بورد قرار می‌گیرد و کاربر می‌تواند به دلخواه خود آن را در یک نرم افزار ویرایش تصویر، واژه پرداز و … Paste کرده و حاصل را ویرایش یا ذخیره نماید. علاوه بر این می‌توانید از ترکیب کلیدهای Alt + Print Screen برای تهیه تصویر از پنجره فعال کمک بگیرید. در بسیاری از توزیع‌های رایج لینوکس هم روشی مشابه با ویندوز برای ایجاد اسکرین شات ها به کار می‌رود اما در macOS از ترکیب Cmd + Shift + 3 برای این منظور استفاده می‌شود.

لازم به ذکر است در برخی موارد امکان تهیه اسکرین شات به صورت دیجیتال با روش‌های معمولی وجود ندارد. نرم افزارها یا بازی هایی که در آن‌ها از Hardware Overlay استفاده می‌شود و همین طور اپلیکیشن های اندرویدی که اجازه ثبت اسکرین شات از آن‌ها داده نشده است از جمله این موارد استثنا به شمار می‌روند.

نرم افزارهای ثبت Screenshot

هرچند برای تهیه Screenshot می‌توانید به سادگی از روش‌های پیشفرض در هر سیستم عامل استفاده کنید اما نرم افزارهای ویژه‌ای نیز وجود دارد که می‌تواند این قابلیت را به صورت پیشرفته‌تر در اختیار شما قرار دهد. معمولا امکانات متعددی نظیر تعیین یک پنجره یا ناحیه‌ای از صفحه برای تهیه اسکرین شات، قابلیت ایجاد اسکرین شات از صفحات طولانی (که نیاز به اسکرول کردن دارند)، ویرایش، یادداشت گذاری و نگارش توضیحات روی بخش‌های مختلف تصویر و قابلیت‌هایی برای به اشتراک گذاری در این نرم افزارها گنجانده شده است. از جمله این نرم افزارها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

ویندوز

  • ShareX
  • PickPick
  • LightShot
  • Greenshot
  • Snagit
  • Snipping Tool (که به صورت پیشفرض از نسخه ویستا به بعد همراه با سیستم عامل ویندوز عرضه می‌شود)

لینوکس

  • Shutter
  • ImageMagick
  • Gnome Screenshot

مک او اس

  • LightShot
  • Snagit
  • Skitch
  • Monosnap

اندروید

  • Screenshot Touch
  • Screen Master
  • Super Screenshot

در کنار مواردی که به آن اشاره شد برخی از نرم افزارها از قابلیت های اختصاصی برای ایجاد Screenshot برخوردار هستند. برای مثال مرورگرهای وب رایج قادرند با کمک افزونه ها یا به صورت داخلی از محتوای صفحات وب تصویر تهیه کنند. نرم افزار ویرایش تصویر GIMP و اغلب برنامه های Microsoft Office نیز امکان گرفتن Screenshot از پنجره‌های مختلف را برای استفاده در داخل نرم افزار و اسناد گوناگون فراهم می‌کنند.

فیلمبرداری از صفحه

فیلمبرداری یا ضبط ویدیو از محتوای صفحه (Screen Recording) معمولا توسط نرم افزارهای ویژه‌ای انجام می‌‌شود که امکان ضبط همزمان صدا را نیز برای کاربر فراهم می‌کنند. این ویدیوها که به اسکرین کست (Screencast) نیز مشهور هستند اتفاقات و رویدادهای قابل مشاهده در محتوای صفحه نمایش را در برمی‌گیرند. از کاربردهای رایج فیلمبرداری از محتوای صفحه می‌توان به تهیه آموزش ویدئویی برای نرم افزارهای رایانه ای اشاره کرد.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

ترتیب عمقی Z-order

ترتیب عمقی یا Z-order چیست؟

ترتیب عمقی (Z-order) به ترتیب قرار گرفتن اشیاء روی یکدیگر در یک محیط گرافیکی رایانه ای گفته می‌شود. به عبارت بهتر Z-order در مورد اشیائی که می‌توانند هم پوشانی داشته باشند مشخص می‌کند کدام شئ روی شئ دیگر قرار می‌گیرد.

همانطور که می‌دانید در فضای سه بعدی، سه محور X (چپ و راست)، Y (بالا و پایین) و Z (عقب و جلو) قابل تصور است. اصطلاح Z-order در واقع به نحوه قرارگیری اشیا در راستای محور Z اشاره می‌کند. اگر ترتیب عمقی برای شئ A نسبت به شئ B مقدار بیشتری داشته باشد در صورتی که این دو شئ با یکدیگر هم پوشانی جزئی یا کامل داشته باشند A روی B قرار می‌گیرد و در نمایش دو بعدی، بخشی از شئ B یا تمام آن از دید کاربر پنهان می‌شود.

از جمله متداول‌ترین اشیائی که مفهوم ترتیب عمقی برای آن‌ها تعریف می‌شود می‌توان به پنجره‌ها اشاره کرد که از اجزای اصلی در سیستم عامل های گرافیکی امروزی به شمار می‌روند. پنجره‌ها در راستای محور Z (محور فرضی که بر سطح صفحه نمایش عمود می‌باشد) به شکل پشته روی یکدیگر قرار می‌گیرند. در برخی از سیستم های مدیریت پنجره (Window Manager)، پنجره‌ای که کاربر در حال استفاده از آن می‌باشد (پنجره فعال) روی مابقی پنجره‌ها قرار می‌گیرد.

ترتیب قرارگرفتن اشکال روی هم در یک نرم افزار ویرایشگر تصویر مبتنی بر المان های برداری براساس همین مفهوم مشخص می‌شود. در اغلب این ویرایشگرها حین ترسیم اشیا، شئ تازه ترسیم شده روی اشیاء پیشین قرار می‌گیرد و کاربر می‌تواند با روش‌های مشخصی این ترتیب را تغییر دهد. رایج‌ترین این روش‌ها استفاده از دستورات مخصوصی مانند Bring to Front (برای قرار دادن شئ روی مابقی اشیا) و Send to Back (برای قرار دادن شئ پشت اشیاء دیگر) می‌باشد (این دستورات معمولا در منوی زمینه‌ای اشیا از طریق راست کلیک کردن روی آن‌ها نمایان می‌شود). علاوه بر این، تعیین ترتیب عمقی برای اشیاء موجود در اپلیکیشن های طراحی سه بعدی و هم‌چنین المان های موجود در صفحات HTML (با کمک تعیین مقدار z-index در قوانین CSS) امکان‌پذیر است.

ترتیب عمقی Z-order
مقدار Z-order برای شکل شماره یک نسبت به دو شکل دیگر مقدار بزرگتری است و برای شکل شماره دو کوچکترین مقدار را داراست. شیئی که مقدار ترتیب عمقی بزرگتری دارد روی مابقی اشیاء قرار می‌گیرد.
ترتیب عمقی Z-order
دستورات Bring To Front و Send To Back در نرم افزار Microsoft Word 2016 برای تغییر Z-order اشکال

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

عمق رنگ Color Depth

عمق رنگ یا Color Depth چیست؟

عمق رنگ (Color Depth) عبارتست از تعداد بیت‌هایی که برای مشخص نمودن رنگ (یا مشخص نمودن هرکدام از اجزاء رنگی) متناظر با هر پیکسل از یک تصویر یا فریم ویدیویی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از عبارت “عمق بیت” (Bit Depth) نیز به عنوان معادلی برای این اصطلاح استفاده می‌شود.

زمانی که این مفهوم برای یک پیکسل به کار می‌رود می‌توان آن را برحسب تعداد بیت در هر پیکسل (bits per pixel یا bpp) بیان نمود. هنگامی که این اصطلاح برای تعیین یک جزء رنگی به کار می‌رود نیز معمولا آن را با عناوینی نظیر تعداد بیت در هر جزء (bits per component) یا تعداد بیت در هر کانال (bits per channel) و … بیان می‌کنند.

عمق‌های رنگی رایج

در عمق رنگ 8 بیتی (با امکان تبیین 256 رنگ مختلف) برای مدل رنگی RGB، تنها 3 بیت (8 حالت مختلف) برای هرکدام از اجزای قرمز و سبز و 2 بیت (4 حالت مختلف) برای مؤلفه‌ی آبی مربوط به رنگ هر پیکسل در نظر گرفته می‌شود؛ دلیل استفاده از بیت‌های کمتر برای جزء آبی آنست که چشم انسان نسبت به این رنگ از حساسیت کمتری برخوردار است. سیستم High Color از 15 یا 16 بیت برای تعیین رنگ هر پیکسل کمک می‌گیرد. در این سیستم برای هر جزء قرمز، سبز و آبی 4 بیت و برای مؤلفه‌ی شفافیت (Transparency) نیز 4 بیت در نظر گرفته می‌شود که مجموعا قادر به تعریف 4,096 رنگ مختلف با 16 سطح شفافیت می‌باشد.

امروزه نمایشگرها و کارت‌های ویدیویی معمولی از دقت 8 بیت برای هر کانال RGB برخوردار هستند. به این معنا که برای هریک از مؤلفه‌ها (اجزای) رنگی R و G و B، تعداد 8 بیت (یک بایت) و در مجموع 24 بیت در نظر گرفته می‌شود (که با احتساب بیت‌های شفافیت آلفا مجموعا 32 بیت می‌شود). از عمق رنگ 24 بیتی با عنوان True Color یاد می‌شود که امکان تعریف 16,777,216 رنگ (چیزی فراتر از تعداد رنگ‌هایی که چشم یک انسان قادر به تشخیص می‌باشد) را فراهم می‌کند. جالب است بدانید در مدل‌های 30، 36 و 48 بیتی که به آن‌ها Deep Color گفته می‌شود میلیاردها رنگ متمایز وجود دارد.

در تصاویر زیر می‌توانید نمونه‌های مختلفی از یک صحنه‌ی ثابت که در عمق‌های رنگی متفاوت 4 و 8 و 24 بیت در پیکسل ذخیره شده است را مشاهده نمایید.

عمق رنگ Color Depth
تصویر با عمق رنگ 4 بیت در هر پیکسل
عمق رنگ Color Depth
تصویر با عمق رنگ 8 بیت در هر پیکسل
عمق رنگ Color Depth
تصویر با عمق رنگ 24 بیت در هر پیکسل

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

تصویر خام Raw Image

تصویر خام یا Raw Image چیست؟

تصویر خام (Raw Image) به گونه‌هایی از فرمت‌های تصاویر دیجیتال گفته می‌شود که شامل داده‌های خامِ (با کمترین میزان پردازش) دریافت شده از یک حسگر تصویری (نظیر دوربین دیجیتال و پویشگر تصویر یا اسکنر) است.

به فایل تصاویر خام، نگاتیو دیجیتال نیز گفته می‌شود چرا که این فایل‌ها همانند نگاتیو در عکاسی معمولی تمام اطلاعات لازم برای ایجاد تصویر را در خود نگه می‌دارند اما در عین حال مانند یک تصویر معمولی قابل استفاده نیستند. با توجه به اینکه روی داده‌های حاصل از حسگر تصویر، پردازش خاصی انجام نشده است فایل‌های این نوع تصاویر برای نمایش، چاپ، ویرایش و … آماده نمی‌باشد. بنابراین لازم است برای تبدیل تصویر خام به گونه‌ی قابل نمایش، فرایندی موسوم به “توسعه تصویر خام” روی آن صورت گیرد.

تصویر خام نسبت به فرمت‌های معمول تصاویر دیجیتال (نظیر JPEG) میزان اطلاعات کسب شده بیشتری از سنسورهای تصویری را نگه‌داری می‌کند. محتویات این نوع فایل‌ها معمولا علاوه بر داده‌های تصویر سنسور، شامل فراداده‌های سنسور و فراداده‌های تصویر، نمونه بندانگشتی تصویر و نمونه‌ای کوچک از آن در فرمت JPEG (برای پیش‌نمایش سریع) می‌باشد. فرمت‌های فایل تصاویر خام بسیار متنوع هستند و از مشهورترین پسوندهای فایل تصویر خام می‌توان به crw و arw و dng و srf و dcs و … اشاره نمود.

به طور کلی جهت نمایش یک تصویر لازم است خروجی حسگر تصویری پردازش شود. این پردازش ممکن است در داخل خود دوربین (یا سایر ابزارهای ثبت تصویر) انجام شود و یا توسط یک مبدل فایل تصویر خام صورت بگیرد. در طول چنین فرایندی معمولا اعمالی همچون جایگزینی پیکسل‌های نامناسب، کاهش نویز و متوازن‌سازی نور سفید و … نیز انجام می‌شود. به این ترتیب الزاما تصویر خام دارای کیفیت بصری بالاتر یا زیبایی بیشتر نیست بلکه دارای اطلاعات بیشتری است که در عین حال با امکان اِعمال پردازش‌های مناسب، دست کاربران حرفه‌ای را برای تولید عکس‌های با کیفیت‌تر باز می‌گذارد.

در کنار قابلیت کنترل بالاتر، کیفیت نهایی بسیار بالا و امکان اِعمال الگوریتم‌های مختلف بهسازی روی تصاویر خام، این نوع فایل‌ها دارای معایبی می‌باشند که کاربرد اصلی آن را اساسا برای عکاسان حرفه‌ای قابل توجیه و با اهمیت می‌سازد. به عنوان نمونه، این فایل‌ها دارای حجمی بسیار بالاتر نسبت به تصاویر JPEG متداول می‌باشد. علاوه بر این کاربر به نرم‌افزارهای ویژه‌ای برای باز نمودن این نوع تصاویر نیاز خواهد داشت. معمولا همراه با دوربین‌های دیجیتالی که تصاویر ثبت شده را در این فرمت‌ها ذخیره می‌کنند نرم افزار مخصوصی نیز برای تبدیل فایل‌ها به تصاویر معمولی عرضه می‌شود. البته در برخی سیستم‌عامل‌های رایج امروزی، پشتیبانی از فرمت‌های تصاویر خام امکان ثبت تصاویر و نمایش آن (حتی در برخی گوشی‌های هوشمند اندرویدی و آیفون) را بدون نیاز به نصب نرم‌افزار میسر کرده است.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

فشرده سازی اتلافی Lossy Compression

فشرده سازی اتلافی یا Lossy Compression چیست؟

فشرده سازی اتلافی (Lossy Compression) به گونه‌ای از روش‌های فشرده سازی (یا کدگذاری داده‌ها) اطلاق می‌شود که با حذف بخشی از داده‌ها و تخمین‌های نسبی از محتوای اصلی، نمایی تقریبی از آن ارائه می‌کنند. به این نوع فشرده سازی، فشرده سازی بازگشت ناپذیر (Irreversible) نیز گفته می‌شود.

معمولا روش‌های اتلافی به منظور کاهش حجم داده‌های اصلی (جهت نگه‌داری یا انتقال آن از طریق یک شبکه) به کار می‌روند. در اثر اعمال این روش‌ها روی محتوای اصلی (همان‌طور که از نام آن‌ها نیز برمی‌آید)، بخشی از محتوا به صورت غیرقابل بازگشت از دست خواهد رفت و پس از کدگشاییِ نمونه‌ی فشرده شده، نسخه‌ای با تخمین تقریبی از نمونه‌ی اصلی را در اختیار خواهیم داشت. در مقابل این تکنیک‌ها، روش‌هایی تحت عنوان روش‌های فشرده سازی بدون اتلاف (Lossless Compression) نیز وجود دارد که در آن‌ها برخلاف روش‌های Lossy می‌توان داده‌های اصلی را بدون از دست رفتن کوچکترین جزئیاتی از روی داده‌های فشرده شده بازسازی نمود. با اینحال در اغلب موارد، میزان فشرده سازی داده‌ها و کاهش حجم در روش‌های اتلافی بسیار بیشتر از روش‌های بدون اتلاف است. البته روش‌های اتلافی قدرتمند می‌توانند با از دست رفتن ناچیز و غیرقابل تشخیص محتوای اصلی تا حد قابل قبولی حجم آن را کاهش دهند. به علاوه در بسیاری از کاربردها (نظیر انتقال سریع فایل) ترجیح داده می‌شود با استفاده از روش‌های فشرده سازی اتلافی حتی در صورتی که تفاوت میان محتوای فشرده شده و محتوای اصلی مشخص باشد باز هم فشرده سازی بیشتر (و حجم کمتری) داشته باشیم.

رایج‌ترین کاربرد روش‌های فشرده سازی اتلافی را می‌توان در حوزه فشرده‌سازی داده‌های چندرسانه‌ای (نظیر موسیقی‌ها، ویدیوها و تصاویر) مشاهده نمود. معمولا به هنگام اعمال این روش‌ها روی چنین داده‌هایی تلاش می‌شود از جزئیات محتوا تا حدی صرف نظر شود که تفاوت نتیجه فشرده‌سازی و محتوای اصلی برای انسان‌ها غیر قابل تشخیص باشد. به عنوان مثال اغلب تصاویری که در صفحات وب مشاهده می‌کنید (نظیر فرمت JPEG) با استفاده از روش‌های اتلافی فشرده سازی شده‌اند در حالی که معمولا چشم انسان قادر به تشخیص افت کیفیت حاصل در این تصاویر نمی‌باشد.

در تصاویر زیر می‌توانید نمونه اِعمال فشرده سازی اتلافی با سطوح فشرده سازی متفاوت را روی تصویری یکسان مشاهده نمایید. با اندکی دقت می‌توانید کاهش کیفیت در تصویر دوم را تشخیص دهید. البته در کنار این افت کیفیت حجم فایل نیز به حدود یک پنجم کاهش پیدا کرده است.

تصویری با میزان فشرده سازی متوسط به شیوه اتلافی – حجم فایل 58 KB
فشرده سازی اتلافی Lossy Compression
تصویری با میزان فشرده سازی بالا به شیوه اتلافی – حجم فایل 13 KB

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

ایموجی Emoji

ایموجی یا Emoji چیست؟

ایموجی (Emoji) به تصاویر کوچکی گفته می‌شود که معمولا در ارتباطات متنی، صفحات وب و شبکه‌های اجتماعی برای بیان یک حالت، مفهوم، موجودیت و … مورد استفاده قرار می‌گیرد. این اصطلاح از زبان ژاپنی گرفته شده است و به معنای “کاراکتر تصویری یا Picture Character” می‌باشد.

ایموجی‌ها تصاویر مختلفی از قبیل حالات چهره و احساسات، اشیاء، مکان‌ها، حیوانات، خوردنی‌ها، وضعیت هوا، وسایل نقلیه، پرچم‌های کشورهای مختلف و … را دربرمی‌گیرند و استفاده از آنها با توسعه‌ی گوشی‌های هوشمند و تبلت‌ها رواج بیشتری یافته است. در واقع ایموجی به عنوان جایگزینی رنگی و مدرن برای شکلک‌های (Emoticon) ساده‌ای که تنها با استفاده از کاراکترها ساخته می‌شوند ایجاد شده است.

این تصاویر کوچک و محبوب به حدی روی فرهنگ ارتباطات مردم در جهان تأثیرگذار بوده‌اند که در سال 2015 ایموجی چهره با اشک شادی توسط Oxford Dictionaries به عنوان واژه‌ی سال برگزیده شد. در اغلب پیام‌رسان‌های همراه و شبکه‌های اجتماعی امکان درج Emoji های مختلف به صورت ثابت و یا حتی متحرک درنظر گرفته شده است. گفتنی است امروزه صدها Emoji از جمله معادل‌های شکلک‌ها، نمادهای نقشه و حمل و نقل، آب و هوا و … توسط استاندارد یونیکد کدگذاری شده است.

در Emoji های پرکاربرد نظیر تصویر قلب و چهره خندان، برای اغلب مخاطبین مفهوم کاملا روشن است اما با وجود صدها ایموجی مختلف که هر ساله به تعداد آن‌ها افزوده می‌شود و در مواردی به فرهنگ کشورهای دیگر به خصوص ژاپن وابسته است، کشف مفاهیم برخی از آن‌ها نیازمند جستجو و کنکاش یا حداقل تفکر عمیق است!

ایموجی Emoji
تصاویر تعدادی از پرکاربردترین Emoji ها

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

تصویر بندانگشتی Thumbnail

تصویر بندانگشتی یا Thumbnail چیست؟

تصویر بندانگشتی (Thumbnail) به تصاویر کوچکی گفته می‌شود که از روی یک تصویر اصلی یا فریمی از یک ویدیو ایجاد می‌شود و معمولا به کاربر در یافتن محتوای تصویری مورد نظر خود در میان انبوهی از تصاویر و ویدیوها کمک می‌کند. از نظر لغوی Thumbnail به معنای ناخن انگشت نیز می‌باشد.

کاربرد Thumbnail ها

امروزه در اغلب سیستم عامل‌ها نظیر ویندوز، مک و لینوکس به صورت خودکار از روی فایل‌های تصویری و ویدیوهای مختلف، Thumbnail هایی ایجاد می‌شود که به جای آیکون فایل در نرم‌افزارهای مدیریت فایل به نمایش گذاشته می‌شود.

همچنین در موتورهای جستجوی تصویری نظیر موتور جستجوی گوگل، بینگ، یاهو و هم‌چنین سامانه‌های میزبانی تصویر و ویدیو نظیر اینستاگرام، یوتیوب و فلیکر از تصاویر بندانگشتی برای کمک به کاربر در مرور و یافتن محتوا استفاده می‌کنند. حتی در فروشگاه‌های آنلاین نیز می‌توانید یک تصویر کوچک شده از کالاها را در جستجوهای خود مشاهده کنید.

نحوه‌ی ایجاد تصویر بندانگشتی

در اغلب موارد کاربردی که بیان شد، به صورت خودکار و سیستماتیک یک تصویر کوچک شده از روی کل محتوای تصویر اصلی ایجاد می‌شود و در مکانی ذخیره می‌شود تا در دسترسی‌های آتی به پردازش و کوچک‌سازی مجدد آن نیازی نباشد. با این حال در برخی موارد که تصویر اصلی حاوی المان‌های بسیاری است استفاده از بخشی از تصویر که حاوی مشخصه‌های اصلی آنست (نظیر چهره فرد در یک اثر هنری) برای ایجاد Thumbnail مناسب‌تر به نظر می‌رسد.

ابعاد این تصاویر در سامانه‌ها و نرم افزارهای مختلف متغیر بوده و معمولا طول آن چیزی بین 100 تا 200 پیکسل می‌باشد.

تصویر بندانگشتی Thumbnail
تصویر بندانگشتی در نرم افزار مدیریت فایل File Explorer ویندوز

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکپیدیا

خندانک Smiley

خندانک یا Smiley چیست؟

خندانک (Smiley یا اسمایلی) نمایشی از یک چهره‌ی خندان است که برای بیان حالت شادی و خوشحالی به کار می‌رود. امروزه استفاده از خندانک‌ها در ارتباطات الکترونیک (نظیر پیام‌های چندرسانه‌ای)، شبکه‌های اجتماعی و … رواج زیادی پیدا کرده است.

خندانک‌ها علاوه بر اینکه می‌توانند به مخاطب احساس خنده‌ی شما را منتقل کنند در بسیاری از موارد مانند شوخی‌ها می‌توانند از بروز سوءتفاهم نیز جلوگیری کنند و در عین حال بهتر از هر واژه و عبارتی، آن هم به صورت مختصر و مفید می‌توانند منظور شما را به او برسانند.

رایج‌ترین تصویری که برای خندانک‌ها در نظر گرفته می‌شود شامل یک دایره، دو نقطه به عنوان چشم و یک کمان می‌باشد که تداعی کننده‌ی یک چهره‌ی خندان می‌باشد. نمونه‌های امروزی smiley ها از رنگ زرد به عنوان رنگ چهره استفاده می‌کنند.

گفتنی است معادل Emoticon خندانک در زبان‌های چپ به راست به صورت :) و :-) می‌باشد که با چرخش 90 درجه‌ای سر به سمت چپ چهره خندان یک انسان را مجسم می‌کند. اغلب پیام‌رسان‌های امروزی، سیستم‌های مدیریت محتوا (نظیر وردپرس) و حتی واژه‌پردازها قادرند این شکلک‌ها را از حالت کاراکتری به صورت خودکار به فرم تصویری تبدیل کنند. با توجه به کثرت استفاده و محبوبیت بالا، خندانک معمولا اولین عنصر در بخش استیکرهای پیام‌رسان‌ها می‌باشد.

خندانک Smiley
دو نمونه‌ی رایج Smiley

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

سریف و سنزسریف Serif و Sans-serif

سریف (Serif) و سنزسریف (Sans-serif) چیست؟

سریف (Serif) در واقع به خطوط کوچک یا زائده‌هایی گفته می‌شود که در نقاط پایانی یک حرف، رقم یا نماد افزوده می‌شود. صورت‌های نوشتاری (فونت‌هایی) که دارای این خطوط کوچک در اجزای نوشتاری خود هستند را فونت‌های سریف می‌نامند.

در مقابل، فونت‌های سنزسریف (Sans-serif) به فونت‌هایی گفته می‌شود که دارای این زوائد نیستند (واژه sans به معنای “بدونِ …” می‌باشد و از زبان فرانسوی گرفته شده است).

به عنوان مثال، در تصویر زیر می‌توانید یک فونت سریف را در کنار یک فونت سنزسریف مشاهده کنید. در فونت سریف، خطوط زائده‌ای (یا همان serif ها) با رنگ قرمز نشان داده‌اند.

سریف و سنزسریف serif و sans-serif
تفاوت فونت های serif و sans-serif

کاربرد serif و sans-serif

با اینکه سریف‌ها بیشتر جنبه‌ی تزئینی دارند اما بسیاری معتقدند در متون چاپی استفاده از این نوع فونت‌ها می‌تواند باعث خوانایی بهتر متن شود. اما در واقع باید پذیرفت این قانون در مورد همه‌ی فونت‌ها صدق نمی‌کند و الزاما تمام فونت‌های سریف در چاپ خواناتر از فونت‌های سنزسریف نیستند.

با اینحال معمولا خطوط تزئینی serif (همانطور که در فونت‌هایی نظیر Times New Roman و Georgia دیده می‌شود) به مغز در شناسایی سریع‌تر کاراکترهای چاپ شده و درنتیجه خوانایی متن کمک می‌کنند. از اینرو معمولا از این نوع فونت‌ها در بدنه‌ی متون چاپ شده استفاده می‌شود و اغلب برای هدینگ‌ها، فونت‌های sans-serif ترجیح داده می‌شوند. در مقابل، برای وبسایت‌ها و متونی که روی صفحات مانیتور نمایش داده می‌شود معمولا از فونت‌های sans-serif نظیر Arial و Verdana استفاده می‌شود.