بایگانی برچسب‌ها : واسط کاربری

واسط خط فرمان Command-line interface – CLI

واسط خط فرمان یا Command-line interface چیست؟

واسط خط فرمان (به اختصار CLI)، نوعی واسط است که به کاربران اجازه می‌دهد از طریق وارد کردن دستورات متنی پی در پی با یک نرم‌افزار رایانه‌ای ارتباط برقرار کنند.

مدت‌ها پیش در سال‌های 1960 تا حدود 1990، زمانی که هنوز واسط‌های کاربری گرافیکی تا به این حد رشد نکرده بودند استفاده از واسط خط فرمان برای ارتباط با نرم افزارها به شدت رایج بود. MS-DOS را می‌توان از مشهورترین سیستم عامل‌های رایانه‌های شخصی به شمار آورد که در آن کاربر از طریق خط فرمان با سیستم عامل ارتباط برقرار ‌می‌کرد.

امروزه نیز واسط خط فرمان از محبوبیت ویژه‌ای در میان متخصصین و کاربران حرفه‌ای رایانه برخوردار است چرا که قابلیت‌ها و امکاناتی که از طریق این واسط‌ها در اختیار کاربر قرار می‌گیرد قدرتمندتر و دقیق‌تر می‌باشد. از سوی دیگر استفاده از CLI ها چندان برای کاربران معمولی و مبتدی رایانه خوشایند نیست، در نتیجه اغلب کاربران ترجیح می‌دهند از واسط‌های کاربری گرافیکی برای ارتباط با نرم افزارها و برآورده کردن نیاز خود در سیستم عامل‌ها استفاده کنند.

افزون بر سیستم عامل‌ها، در برخی از نرم افزارهای کاربردی حرفه‌ای نیز یک واسط خط فرمان فراهم شده است که به کاربر در تسریع فرایند کار با نرم افزار کمک می‌کند.

معمولا این نوع واسط‌های کاربری زمانی کاربرد پیدا می‌کنند که با مجموعه‌ای بزرگ از دستورات با پارامترها و آپشن‌های مختلف روبرو هستیم. در این حالات استفاده از دستورات متنی نسبت به واسط‌های گرافیکی از سرعت بالاتری برخوردار است.

واسط خط فرمان CLI
نمونه ای از یک واسط خط فرمان – Windows Powershell در سیستم عامل ویندوز

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

واسط کاربری گرافیکی Graphical User Interface – GUI

واسط کاربری گرافیکی یا Graphical User Interface – GUI چیست؟

واسط کاربری گرافیکی (Graphical User Interface) یا به اختصار GUI (بخوانید گوئی)، نوعی واسط کاربری است که به کاربران اجازه می‌دهد از طریق نمادهای گرافیکی و نشانگرهای بصری با دستگاه‌های الکترونیک به تعامل و برقراری ارتباط بپردازند.

امروزه قلمرو استفاده از  GUI ها نه تنها در رایانه‌های معمولی، بلکه به گوشی‌های هوشمند، تبلت‌ها، پخش‌کننده‌های موسیقی، کتابخوان‌های الکترونیک و … نیز گسترش پیدا کرده است. کاربر در واسط‌های کاربری گرافیکی برای تعامل با دستگاه معمولا اجزای گرافیکی مربوطه را دستکاری می‌کند. رایج‌ترین اجزایی که در GUI ها وجود دارند عبارتست از: پنجره‌ها (Window)، آیکن‌ها (Icon)، منوها (Menu) و نشانگر (پوینتر یا Pointer). این چهار المان به اختصار با عنوان WIMP شناخته می‌شوند. در چنین قالبی از یک ابزار اشاره‌گر مانند ماوس به عنوان دستگاه ورودی استفاده می‌شود. با گسترش مفهوم واسط کاربری گرافیکی به دستگاه‌های لمسی گونه‌ی دیگری از GUI ها با قالبی موسوم به Post-WIMP شکل گرفتند که امکان تعامل چندانگشتی با صفحه نمایش و انجام حرکاتی نظیر نیشگون گرفتن (Pinch)، چرخش (Rotate) و … با کمک آن میسر شد (نمونه‌ی رایج این واسط‌های کاربری را در دستگاه‌های لمسی مجهز به سیستم عامل Android و iOS مشاهده می‌کنید).

شاید تعجب کنید اگر بدانید واسط‌های کاربری گرافیکی امروزی مدیون تلاش‌های شرکت زیراکس (Xerox) در دهه‌ی 1970 میلادی هستند. رایانه‌ی Apple Lisa که در سال 1983 توسط شرکت اپل روانه بازار شد به عنوان یکی از نخستین رایانه‌های شخصی مجهز به GUI شناخته می‌شود.

GUI در برابر CLI

GUI ها، برای غلبه بر مشکلات موجود در نوع دیگری از واسط‌های کاربری موسوم به واسط خط فرمان یا CLI شکل گرفتند (در واسط خط فرمان دستورات و داده‌ها از طریق صفحه کلید در یک محیط متنی تایپ می‌شوند). با ظهور واسط کاربری گرافیکی، مشکلات ناشی از تایپ نادرست دستورات، زمان‌بر بودن تعامل با دستگاه، پیچیدگی یادگیری و نیاز به دقت و تخصص بیشتر در CLI ها برطرف شد، به علاوه جذابیت و رنگ و لعاب محیط‌های کاربری رایانه‌ها نیز با تحول بزرگی روبرو شد که تعامل با نرم‌افزارهای رایانه‌ای را برای کاربران عادی دلنشین‌تر نمود.