بایگانی برچسب‌ها : نشانی وب

وب جهان گستر World Wide Web

وب جهان گستر یا World Wide Web چیست؟

وب جهان گستر (World Wide Web) که به اختصار با عنوان وب یا WWW شناخته می‌شود یک فضای اطلاعاتی است که در آن اسناد و سایر منابع وب با استفاده از عبارتی موسوم به نشانی وب (URL) مشخص می‌شوند، از طریق اینترنت قابل دسترسی هستند و به واسطه پیوندها به یکدیگر مرتبط می‌شوند. وب جهان گستر توسط تیم برنرز لی (Tim Berners-Lee) در سال 1989 اختراع شد. وی اولین مرورگر وب را در سال 1991 منتشر نمود.

امروزه وب جهان گستر به عنوان اصلی‌ترین ابزاری در اینترنت به شمار می‌رود که میلیاردها فرد در سراسر دنیا از آن استفاده می‌کنند. صفحات وب (Web Pages) در واقع اسنادی متنی هستند که از زبان نشانه‌گذاری ابرمتن (HTML) به منظور ایجاد محتوای قالب‌بندی‌شده (شامل متون، تصاویر، ویدیوها و غیره) بهره می‌برند و کاربر برای نمایش مناسب آن‌ها نیازمند یک مرورگر وب می‌باشد. تعدادی از این صفحات تحت یک دامنه یکسان و ظاهر مشابه تشکیل یک وبسایت می‌دهند. کاربر می‌تواند با کمک پیوندهای موجود در صفحات وب، صفحات دیگری از همان سایت یا سایتی دیگر را پیمایش نماید یا با وارد نمودن نشانی یک صفحه یا منبع مشخص در نوار آدرس مرورگر، به آن دسترسی پیدا کند. به طور کلی به چنین فرایندی، مرور وب (Browsing) یا وبگردی (Web Surfing) گفته می‌شود.

محتوای وبسایت‌ها ممکن است به طور کامل از سوی صاحبان آنها منتشر شود و یا حتی کاربران هم در تولید محتوا به آن‌ها کمک کنند. سایت‌ها بسته به نوع محتوا ممکن است تنها جنبه‌ی سرگرمی یا اطلاع‌رسانی و خبری داشته باشند یا فعالیت‌هایشان در حوزه‌های تجاری، علمی، فرهنگی، خدماتی و … باشد. امروزه بخش‌ها و سازمان‌های مختلف دولتی و غیردولتی نیز برای ارتباط با مشتریان و مخاطبان خود به ایجاد وبسایت‌های اختصاصی روی آورده‌اند.

ظهور Web، در کنار فواید گوناگونی که به همراه داشته است باعث شده جرائم مختلفی از قبیل انتشار بدافزارها، سرقت اطلاعات، کلاه‌برداری‌های مالی، جاسوسی، سوء استفاده از کودکان و … به مرور در وبسایت‌ها نیز پدیدار شوند. افزون بر این، امروزه مسائل مرتبط با حریم خصوصی کاربران و محفوظ ماندن رفتار منتسب به آن‌ها حین استفاده از Web نیز به موضوع مهمی تبدیل شده است که متأسفانه توسط بسیاری از وبسایت‌های غول‌پیکر و نامدار جهانی هم به طور کامل رعایت نمی‌شود. آمار میلیاردی کاربران این فضا و رشد روزافزون آن می‌تواند چنین مسائلی را بیش از نمونه‌های مشابه در دنیای واقعی حائز اهمیت نماید.

تفاوت اینترنت و وب

برخی اوقات به اشتباه مفاهیم Internet (اینترنت) و Web به عنوان معادلی برای یکدیگر به کار می‌روند. این در حالی است که Internet یک سیستم جهانی از شبکه‌های رایانه‌ای متصل به یکدیگر است و Web مجموعه‌ای جهانی از اسناد و منابع دیگری است که با یک نشانی (معمولا با پروتکل HTTP که تنها یکی از چندین پروتکل مورد استفاده در اینترنت است) مشخص می‌شوند و با استفاده از پیوندها به یکدیگر متصل می‌شوند.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

شناسه یکنواخت منبع Uniform Resource Identifier – URI

شناسه یکنواخت منبع یا Uniform Resource Identifier – URI چیست؟

شناسه یکنواخت منبع (Uniform Resource Identifier) یا به اختصار یوآرآی (URI) عبارتی است که به منظور مشخص نمودن یک منبع مورد استفاده قرار می‌گیرد و با کمک آن می‌توان امکان نمایش و دسترسی به منبع در یک شبکه را فراهم نمود.

پرکاربردترین نوع URI، نشانی وب (URL) می‌باشد که موقعیت و مکانیزم دسترسی به یک منبع را تعیین می‌کند. نوع دیگری از URI ها که کاربرد کمتری نسبت به URL دارد “نام منبع یکنواخت” (URN) می‌باشد و می‌تواند بدون اینکه مکانیزم دسترسی یا مکان یک منبع را مشخص کند تنها بر اساس یک نام، منبع مورد نظر را تعیین کند.

ساختار کلی URI

شکل کلی یک URI بر اساس ساختار زیر قابل تعریف است (بخش‌هایی که در داخل [] قرار گرفته است اجباری نیستند):

scheme:[//[user:password@]host[:port]][/]path[?query][#fragment]

scheme (شِما): شامل مجموعه‌ای از کاراکترهاست که از پیش ثبت شده‌اند و تعداد آنها محدود است. از مشهورترین شماها می‌توان به http و ftp و mailto و … اشاره نمود.

نام کاربری و کلمه عبور: این بخش اجباری نیست و در برخی URI ها برای تأیید هویت به کار می‌رود.

host: در این بخش یک نام ثبت شده نظیر نام دامنه یا آدرس IP قرار داده می‌شود.

port: می‌تواند شماره‌ی پورت را در بربگیرد.

path: مسیری را معمولا در قالب سلسله مراتبی مشخص می‌کند و یک کاراکتر / پیش از آن قرار می‌گیرد.

query: پرس و جویی اختیاری است که یک کاراکتر ? پیش از آن قرار می‌گیرد.

fragment: عبارتی اختیاری که به بخشی از یک منبع نظیر یک عنوان در صفحه وب کنونی اشاره می‌کند و یک کاراکتر # پیش از آن قرار می‌گیرد.

مثال‌هایی از URI

  • https://example.com/contents/texts/resource.txt
  • ftp://example.com/resource.jpg
  • http://example.com/post.php?post=1200&action=edit
  • mailto:yourname@yoursite.com
  • urn:isbn:0-486-27557-4

در میان نمونه‌های فوق، چهار مورد اول از نوع URL و مورد آخر نمونه‌ای از یک URN به شمار می‌رود.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

کوتاه سازی نشانی وب URL Shortening

کوتاه سازی نشانی وب یا URL Shortening چیست؟

کوتاه سازی نشانی وب (URL Shortening)، روشی است که طی آن یک نشانی کوتاه‌شده برای یک URL نسبتا بلند ایجاد می‌شود. با مراجعه به این نسخه‌ی کوتاه شده، کاربر با کمک URL Redirection به نشانی اصلی هدایت می‌شود.

به عنوان نمونه، نشانی صفحه‌ی جاری (http://techdic.ir/definition/url-shortening) از طریق نسخه‌ی کوتاه‌شده‌ی http://goo.gl/Jh4y6q نیز قابل دسترسی می‌باشد. همانطور که مشاهده می‌کنید این نشانی کوتاه شده متعلق به دامنه‌ی goo.gl می‌باشد و مربوط به یکی از مشهورترین سرویس‌های کوتاه سازی نشانی وب می‌باشد که توسط شرکت گوگل ارائه شده است. در URL های کوتاه شده پس از نام دامنه (که معمولا همانند goo.gl نامی کوتاه است) یک کلید منحصربفرد قابل مشاهده است که به نشانی اصلی شما اختصاص داده شده است. از دیگر سرویس‌های معتبر در زمینه‌ی کوتاه سازی نشانی‌های وب می‌توان به بیتلی (bitly) و تاینی یوآرال (Tinyurl) اشاره نمود.

برای ایجاد نسخه‌ی کوتاه شده یک URL، کافی است به وبسایت یکی از کوتاه‌کننده‌های نشانی وب مراجعه کنید و با وارد نمودن نشانی اصلی خود، نشانی کوتاه شده‌ی اختصاص یافته به آن را دریافت کنید.

در برخی از سرویس‌های کوتاه سازی، کاربر با مراجعه به نشانی کوتاه شده از یک صفحه‌ی آگهی عبور داده می‌شود. استفاده از چنین سرویس‌هایی می‌تواند برای نگه‌داری مخاطبین یک سایت مضر باشد.

موارد کاربرد و مزایای کوتاه سازی نشانی‌های وب

معمولا در سامانه‌هایی (نظیر پیام کوتاه و برخی از سرویس‌های پیام رسان) که تعداد کاراکتر قابل ارسال برای یک متن دارای محدودیت می‌باشد برای ارسال نشانی صفحات وب از نشانی‌های کوتاه شده استفاده می‌شود. همین‌طور در بسیاری از روزنامه‌ها و مجلات نیز برای خوانایی بیشتر و تسهیل تایپ نشانی وب توسط خواننده از نسخه‌های کوتاه شده URL ها استفاده می‌شود. به علاوه این روش می‌تواند آدرس‌های پیچیده و طولانی یک سایت را به لینک‌هایی زیبا و کوتاه تبدیل کند که به اشتراک گذاری و ارسال آن‌ها را در شبکه‌های اجتماعی و ایمیل‌ها آسان می‌کند.

البته این سرویس‌ها در برخی موارد نیز برای دور زدن لیست‌های سیاه مورد استفاده قرار می‌گیرند. با استفاده از این روش، صاحبان وبسایت‌هایی با فعالیت غیرقانونی به جای درج آدرس اصلی سایت، نشانی کوتاه شده‌ی آن را در پروفایل خود یا بخش‌های مختلف سرویس‌های وبلاگی ثبت می‌کنند تا به این ترتیب از حذف خودکار نشانی در امان بمانند.

ریدایرکت کردن نشانی وب URL Redirection

ریدایرکت کردن نشانی وب یا URL Redirection چیست؟

ریدایرکت کردن (تغییر مسیر یا هدایت) نشانی وب (URL Redirection) روشی است که با کمک آن، یک صفحه وب از طریق بیش از یک نشانی قابل دسترس می‌شود. به عبارت بهتر زمانی که کلاینتی (نظیر مرورگر وب) یک نشانی ریدایرکت شده را درخواست می‌دهد، در نهایت صفحه‌ای با یک نشانی متفاوت را دریافت خواهد کرد. URL Redirection با عنوان URL Forwarding نیز شناخته می‌شود.

مهم‌ترین و پرکاربردترین نوع ریدایرکت، انتقال یافته دائمی (Moved Permanently) نام دارد و دارای کد وضعیت اچ تی تی پی 301 می‌باشد. زمانی که قرار است یک سند از نشانی کنونی برای همیشه به یک نشانی جدید منتقل شود از این نوع تغییر مسیر استفاده می‌شود. تمامی ریدایرکت‌ها دارای کد وضعیت HTTP آغازشونده با رقم 3 می‌باشند. قطعه کد زیر که در فایل .htaccess (پشتیبانی شده توسط اغلب وب سرورهای Apache) قابل استفاده است نحوه انجام یک HTTP Redirect از نوع 301 را نمایش می‌دهد. این کد، نشانی /1.html در دامنه مبدأ (برای مثال example.com) را به نشانی http://www.example.org/1.html ریدایرکت می‌کند:

redirect 301 /1.html http://www.example.org/1.html

با قرار دادن قطعه کد فوق در فایل .htaccess (روی فضای میزبانی مربوط به دامنه مبدأ – در اینجا example.com)، اگر کاربری نشانی http://www.example.org/1.html و یا http://www.example.com/1.html را در نوار آدرس مرورگر خود وارد کند در هر دو حالت به نشانی http://www.example.org/1.html هدایت خواهد شد.

برخی از اهداف و دلایل ریدایرکت کردن نشانی های وب

دلایل متفاوتی برای Redirect کردن یک نشانی وب وجود دارد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • به منظور کوتاه‌سازی نشانی‌های وب (URL Shortening) از ریدایرکت‌هایی با آدرس کوتاهتر استفاده می‌شود که مرورگر را به نشانی اصلی (یا طولانی‌تر) هدایت می‌کنند.
  • پس از تغییر آدرس صفحات یک سایت، جهت هدایت پیوندهای پیشین به آدرس جدید از Redirect استفاده می‌شود. این کار برای حفظ رتبه‌ی یک سایت در موتورهای جستجو و جلوگیری از به وجود آمدن پیوندهای شکسته (که منجربه نمایش خطای 404 می‌شوند) ضروری است.
  • به منظور Redirect نمودن تمام آدرس‌های یک دامنه به دامنه دیگر از نوعی ریدایرکت استفاده می‌شود که به آن هدایت یا تغییر مسیر دامنه (Domain Redirection) می‌گویند. یکی از دلایل اصلی استفاده از این ریدایرکت‌ها تغییر نام دامنه یک سایت می‌باشد. به عنوان مثال، تمام آدرس‌های مربوط به دامنه‌ی example.com را می‌توان به آدرس‌های صفحات example.org یا حتی نام دامنه‌ای متفاوت ریدایرکت نمود، به این ترتیب صفحات یکسانی از طریق دو دامنه‌ی مختلف قابل دسترس خواهند بود. حتی برخی از سازمان‌ها، نام‌های دامنه‌های مشابه را نیز خریداری می‌کنند و با استفاده از ریدایرکت‌ها این امکان را فراهم می‌کنند تا در صورتی که کاربر نشانی سایت را به اشتباه تایپ کرده باشد نیز به دامنه صحیح هدایت شود.
  • به منظور انجام حملاتی نظیر فیشینگ (Phishing).

نشانی وب Uniform Resource Locator – URL

نشانی وب یا URL چیست؟

تعیین کننده موقعیت منبع یکنواخت (Uniform Resource Locator) یا به اختصار URL که معمولا به صورت غیر رسمی با عنوان “نشانی وب (Web Address)” نیز شناخته می‌شود در واقع ارجاعی است به یک منبع وب که ضمن تعیین مکان آن منبع در شبکه‌ای رایانه‌ای، مکانیزمی برای بازیابی یا واکشی آن نیز مشخص می‌کند.

به عبارت دیگر URL نوعی شناسه‌ی یکنواخت منبع (یا URI) است که به منظور ارجاع به صفحات وب (http)، انتقال فایل (ftp)، ایمیل (mailto) و … مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در مرورگرهای وب معمولا URL در بخشی به نام نوار آدرس نشان داده می‌شود و کاربر می‌تواند به طور مستقیم با وارد کردن یک نشانی در این نوار از یک سایت بازدید کند یا به طور کلی به منابع وب مختلف دسترسی پیدا کند. همچنین کاربر می‌تواند با استفاده از پیوندهای موجود در صفحات وب یا بوکمارک کردن نشانی‌های مورد علاقه خود در مرورگر بدون درگیری مستقیم با آدرس‌های طولانی به گشت و گذار در میان منابع مختلف وب بپردازد.

ساختار کلی URL

شکل ساده و رایج یک نشانی وب به صورت http://www.example.com/index.html می‌باشد (البته ساختار کلی نشانی‌های وب کمی پیچیده‌تر و مبتنی بر ساختار URI می‌باشد که در ادامه قابل مشاهده است). به http پروتکل یا شمای یوآرال گفته می‌شود. بخش www.example.com در واقع مکان میزبانی منبع را مشخص می‌کند و پس از آن مسیر فایل یا منبعی تعیین می‌شود که URL به آن اشاره می‌کند. بخش‌هایی همچون Query (کوئری یا پرس و جو) و Fragment (فرگمنت) نیز قسمت‌های اختیاری قابل استفاده در این نشانی‌ها هستند که هرکدام کاربردهای مخصوص به خود را دارند.

به طور کلی همانطور که گفته شد URL نوعی URI می‌باشد. ساختار URI ها نیز به صورت زیر قابل تعریف است (برای اطلاعات بیشتر در مورد ساختار زیر به این صفحه مراجعه کنید):

scheme:[//[user:password@]host[:port]][/]path[?query][#fragment]

نوار آدرس Address Bar

نوار آدرس یا Address Bar چیست؟

نوار آدرس (Address Bar)، یک فیلد متنی در بالای مرورگرهای وب است که نشانی وب (URL) صفحه‌ی کنونی را نشان می‌دهد و کاربر می‌تواند برای وارد شدن به یک سایت دیگر، URL آن را در همین نوار وارد و تأیید کند.

معمولا مرورگرها علاوه بر این آدرس، یک آیکون کوچک 16 در 16 پیکسلی را در سمت چپ آدرس نشان می‌دهند که معرف گرافیکی همان صفحه یا کل آن سایت می‌باشد (این آیکون، فاوآیکن favicon نامیده می‌شود.) هم‌چنین در اکثر مرورگرها یک آیکون قفل برای صفحات رمزگذاری شده در Address Bar نمایش داده می‌شود.

از ویژگی‌های متداول در نوارهای آدرس می‌توان به قابلیت Autocomplete (تکمیل خودکار) اشاره کرد. این ویژگی هنگام تایپ آدرس اینترنتی، براساس تاریخچه (History) مرورگر، پیشنهاداتی را به کاربر ارائه می‌کند تا به این ترتیب کاربر مجبور نباشد نشانی اینترنتی صفحاتی که در گذشته به آن‌ها مراجعه کرده است را به طور کامل تایپ نماید.

در برخی از مرورگرها، آدرس بار در نقش یک نوار پیشرفت نیز عمل می‌کند و میزان بارگیری صفحه را به کاربر نمایش می‌دهد. در اغلب مرورگرها نیز کاربر می‌تواند به جای وارد نمودن یک نشانی وب، عبارت یا واژه‌ای را تایپ کند تا نتایج مربوط به جستجوی آن واژه در یک موتور جستجو (که در بخش تنظیمات مرورگر قابل تغییر است) به طور مستقیم به نمایش دربیاید. نوار URL (یا URL bar) و نوار مکان (یا Location bar) نیز از دیگر نام‌های نوار آدرس به شمار می‌رود.

نوار آدرس مرورگر اینترنت اکسپلورر
نوار آدرس مرورگر اینترنت اکسپلورر