Tag Archives: منبع باز

منبع باز Open Source

منبع باز یا Open Source چیست؟

نرم افزار منبع باز یا متن باز (Open Source) به نرم افزارهایی گفته می‌شود که همراه با سورس کد عرضه می‌شوند و صاحب امتیاز نرم افزار مطالعه و بررسی، تغییر و توزیع آن را به صورت رسمی و با هر هدفی مجاز دانسته است. (نحوه خواندن این اصطلاح به صورت “منبعْ باز” می‌باشد.)

در نقطه مقابل این نوع نرم افزارها، نرم افزارهای مالکیتی یا اختصاصی (Proprietary software) قرار می‌گیرند که با عنوان منبع بسته (Closed Source) نیز شناخته می‌شوند.

نرم افزارهایی که منبع آن ها در اختیار عموم قرار گرفته است اما از لحاظ قانونی مجوز تغییر یا توزیع مجدد آن‌ها صادر نشده است به نرم افزارهای “سورس – در دسترس” (Source-Available) موسوم هستند.

از جمله رایج‌ترین محصولات منبع باز می‌توان به سرور اچ تی تی پی آپاچی (Apache HTTP Server)، مرورگر موزیلا فایرفاکس، مجموعه آفیس LibreOffice، ویرایشگرهای تصاویر GIMP و Inkscape و سیستم مدیریت محتوای وردپرس و جوملا اشاره کرد.

فواید و چالش‌های استراتژی منبع باز

متن باز بودن یک نرم افزار به محبوبیت، فراگیری و انعطاف پذیری آن کمک می‌کند، چرا که توسعه دهندگان مستقل می‌توانند متناسب با نیاز کاربران به نرم افزارهای منبع باز قابلیت‌های بیشتری اضافه کنند و یا نقاط ضعف و باگ‌های آن را برطرف نمایند. به علاوه محصول نهایی می‌تواند قابل اعتمادتر از سایر نرم افزارها باشد چرا که معمولا توسط صدها و هزاران برنامه نویس مختلف مورد بررسی و تست قرار گرفته است. از همین رو مدل توسعه نرم افزاری منبع باز راهکاری برای توسعه همکارانه نرم افزارها محسوب می‌شود.

با این وجود می‌توان گفت Open Source بودن در مورد امنیت نرم افزار همانند یک تیغ دولبه عمل می‌کند. از سویی تعداد بیشتری از متخصصین می‌توانند به بررسی سورس کد نرم افزار پرداخته و مشکلات امنیتی آن را تشخیص دهند و از سویی دیگر هکرها هم می‌توانند حفره‌های یک نرم افزار متن باز را بسیار آسانتر از نرم افزارهای معمولی پیدا کرده و در جهت اهداف شرورانه خود به کار بگیرند.

منبع باز - متن باز Open Source
نرم افزارهای Open Source

اندروید Android

اندروید یا Android چیست؟

اندروید (Android) عنوان سیستم عاملی موبایلی مبتنی بر هسته لینوکس است که توسط شرکت گوگل توسعه داده شده است. این سیستم عامل که در ابتدا توسط شرکتی به نام Android Inc ساخته شد در سال 2005 توسط گوگل خریداری شد و از آن پس تاکنون، گوگل به عنوان توسعه دهنده‌ اصلی این سیستم عامل شناخته می‌شود.

نخستین دستگاه اندرویدی در سپتامبر سال 2008 میلادی عرضه شد. جالب است بدانید واژه Android دارای ریشه‌ای یونانی است (andros یا مرد) و به معنای رباتی با ظاهر مشابه انسان می‌باشد. لوگوی اندروید نیز همان طور که در تصویر زیر مشاهده می‌کنید برگرفته از همین مفهوم و به صورت یک ربات سبز رنگ است.

لوگوی اندروید Android Logo
لوگوی سیستم عامل اندروید یک ربات سبز رنگ است!

اندروید اساسا برای دستگاه‌های همراه دارای صفحه نمایش لمسی مانند گوشی‌های هوشمند و رایانه‌های لوحی (تبلت‌ها) طراحی شده است. واسط کاربری این سیستم عامل مبتنی بر تعاملات مستقیم بوده و از حرکات لمسی متداول نظیر Swipe (حرکت کشیدن انگشت روی صفحه)، Tap (ضربه زدن)، Pinch (نیشگون گرفتن) و Reverse Pinch (نیشگون معکوس) برای تعامل با آبجکت‌های روی صفحه پشتیبانی می‌کند. البته نمونه‌های مخصوصی از این سیستم عامل برای ساعت های مچی، تلویزیون‌ها، خودروها، رایانه‌ ها و … نیز طراحی شده است.

این سیستم عامل، منبع باز می‌باشد و هر فرد یا تولیدکننده‌ای می‌تواند آن را متناسب با تمایل و نیازهای خود یا مشتریانش تغییر داده و سفارشی سازی نماید. البته معمولا مجموعه‌ای از اپلیکیشن های اختصاصی توسعه یافته توسط گوگل نیز به صورت از پیش نصب شده روی اغلب دستگاه های اندرویدی وجود دارد. از جمله این اپلیکیشن ها می‌توان به مرورگر وب گوگل کروم، Gmail و فروشگاه اپلیکیشن گوگل پلی (Google Play) اشاره کرد.

با وجود اینکه دستگاه های همراه مجهز به این سیستم عامل در مقایسه با دستگاه های همراه مبتنی بر iOS معمولا به دلیل تعدد توسعه دهندگان، به ندرت یا با سرعت کمتری بروزرسانی های سیستم عاملی را دریافت می‌کنند اما این سیستم عامل همچنان مطابق گزارش‌ها سهم عمده‌ای از بازار دستگاه های همراه را به خود اختصاص داده است.

اپلیکیشن های اندرویدی

اپلیکیشن های قابل استفاده در سیستم عامل اندروید (که به اختصار اپ یا App نامیده می‌شوند) کاربردهای مختلفی را به این سیستم عامل اضافه می‌کنند. برای استفاده از اپلیکیشن های متنوعی که برای اندروید توسعه داده شده است کافی است کاربر از طریق فروشگاه های اپلیکیشن نرم افزاری (نظیر گوگل پلی یا فروشگاه‌های شخص ثالث)، اپلیکیشن مورد نظر را جستجو و روی دستگاه خود نصب نماید و یا فایل APK (کوتاه شده عبارت Android Application Package) اپلیکیشن را از طریق وبسایت‌ها یا با روش‌های دیگری (نظیر بلوتوث یا انتقال از رایانه به حافظه دستگاه اندرویدی) دریافت و نصب کند. برخی از این اپلیکیشن‌ها به طور کاملا رایگان عرضه می‌شوند و برخی دیگر نیازمند پرداخت وجه به هنگام نصب یا دارای امکان پرداخت درون برنامه ای جهت استفاده از قابلیت‌های بیشتر اپلیکیشن می‌باشند.

برای توسعه این اپلیکیشن ها از کیت توسعه نرم افزاری اندروید (موسوم به Android SDK) و غالبا زبان برنامه نویسی جاوا استفاده می‌شود. در حال حاضر توسعه دهندگان می‌توانند از محیط یکپارچه توسعه رسمی گوگل یعنی اندروید استادیو (Android Studio) برای این منظور استفاده کنند.

اندروید Android
نمایی از صفحه خانه در سیستم عامل اندروید