Tag Archives: فایل

فایل آرشیو Archive File

فایل آرشیو یا Archive File چیست؟

فایل آرشیو (Archive File) فایلی است که از یک یا چند فایل رایانه ای تشکیل شده است. معمولا از این نوع فایل ها برای ذخیره سازی تعدادی فایل مختلف در قالب فایلی واحد یا به منظور فشرده سازی فایل‌ها استفاده می‌شود. آرشیو کردن فایل ها باعث تسهیل انتقال، به اشتراک گذاری و نگه داری آن‌ها می‌شود.

فایل های آرشیو علاوه بر فایل هایی که در خود جای داده‌اند معمولا شامل فراداده هایی در مورد ساختار دایرکتوری ها، اطلاعات لازم برای شناسایی و تصحیح خطا و … نیز می‌باشند.

از جمله مهم‌ترین و رایج‌ترین پسوندهای فایل آرشیو می‌توان به zip و rar و tar و 7z و iso اشاره کرد. برای ایجاد و ویرایش فایل های آرشیو از برنامه هایی موسوم به File Archiver استفاده می‌شود که معمولا به صورت پیشفرض نمونه‌هایی از آن‌ها در سیستم عامل های مختلف وجود دارد. WinRAR و 7-Zip و WinZip از جمله مشهورترین این نرم افزارها هستند.

کاربردهای رایج فایل های آرشیو

همان‌طور که گفته شد آرشیو کردن یکی از روش‌های مناسب برای انتقال فایل ها و دایرکتوری های دربرگیرنده آن‌هاست؛ به خصوص در مورد برخی کانال های ارتباطی که برای انتقال فایل ها محدودیت هایی را برای کاربر ایجاد می‌کنند. به عنوان مثال از آنجایی که در پیام رسان های فوری و پیام های ایمیل امکان ارسال فایل ها با حفظ ساختار دایرکتوری وجود ندارد آرشیو کردن فایل ها می‌تواند راهکار مناسبی برای حل این مشکل باشد.

کاربرد رایج دیگری که برای بسیاری از فرمت های Archive تعریف می‌شود امکان فشرده سازی فایل هاست. فرمت هایی که از این قابلیت پشتیبانی می‌کنند مجموعه‌ای از فایل ها را در قالب فایلی با حجم کمتر آرشیو می‌کنند. استفاده از این فایل ها علاوه بر اینکه امکان ارسال سریع و آسان محتوای موردنظر را فراهم می‌کند بلکه فضای لازم برای نگه داری فایل ها را نیز کاهش می‌دهد.

همچنین بسیاری از نرم افزارها در قالب یک فایل آرشیوی توزیع می‌شوند. این فایل ها که با نام پکیج (Package) شناخته می‌شوند ممکن است شامل سورس کد یا فایل اجرایی نرم افزار باشند. از جمله این نوع فایل ها می‌توان به فایل های با فرمت APK (برای اندروید) و JAR (برای جاوا) اشاره کرد.

علاوه بر مواردی که به آن اشاره شد بسته به فرمت آرشیو، ممکن است از آن برای رمزنگاری فایل ها، تقسیم فایل های بزرگ به تعدادی فایل کوچک‌تر و ایجاد Disk Image (نظیر فایل هایی با فرمت ISO) نیز استفاده شود.

فایل آرشیو Archive File
یک فایل آرشیو با فرمت zip (سمت چپ) که حاوی پنج فایل با پسوند jpg است (سمت راست).

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپیدیا

بازیابی داده Data Recovery

بازیابی داده یا Data Recovery چیست؟

بازیابی داده (Data Recovery) به فرایندی اطلاق می‌شود که طی آن داده‌های از دست رفته، غیرقابل دسترسی، آسیب دیده یا فرمت شده‌ای که بر روی یک فضای ذخیره‌سازی ثانویه یا قابل جداسازی قرار داشته است و اکنون به صورت طبیعی قابل دسترس نیستند بازیابی یا نجات داده می‌شود.

این عدم دسترسی معمولی به داده‌ها ممکن است در اثر بروز آسیب‌های فیزیکی در رسانه ذخیره‌سازی و یا آسیب‌های منطقی در سیستم فایل (File System) رخ داده باشد. علاوه بر این‌ها مواردی نظیر حذف تصادفی و ناخواسته‌ی فایل‌ها نیز می‌تواند دلیلی برای انجام عملیات بازیابی باشد. معمولا در فرایند ریکاوری، داده‌ها از یک فضای ذخیره‌سازی نظیر دیسک‌های سخت، لوح‌های نوری، درایوهای فلش USB، درایوهای حالت جامد یا … بازیابی می‌شود.

بسته به نوع آسیب وارده، روش‌های بازیابی مختلفی وجود دارد. ترمیم سیستم فایل و جداول پارتیشن، تعمیر سخت افزاری نواحی آسیب دیده رسانه و … از جمله تدابیری است که برای ریکاوری داده‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. یکی از رایج‌ترین مواردی که در آن کاربران نیازمند ریکاوری خواهند بود مربوط به زمانی است که فایل‌ها را به صورت تصادفی از روی رسانه ذخیره‌سازی خود حذف کرده‌اند. جالب است بدانید معمولا در حالت کلی، محتوای فایل بلافاصله در اثر اعمال فرمان Delete از روی حافظه حذف نمی‌شود بلکه تنها ارجاعات آن از ساختار دایرکتوری حذف شده و فضای اشغال شده توسط فایل برای نوشتن محتوای جدید در دسترس قرار می‌گیرد. بنابراین در صورتی که محتوای جدیدی جایگزین محتوای پیشین نشده باشد احتمال بازیابی موفق فایل‌ها توسط روش‌های ریکاوری وجود خواهد داشت.

معمولا در صورتی که آسیب به صورت فیزیکی باشد امکان بازیابی داده توسط کاربر نهایی وجود نخواهد داشت. اما در مواردی نظیر بروز مشکل در سیستم فایل و یا حذف تصادفی داده‌ها، کاربر می‌تواند با استفاده از نرم افزارهای مخصوص بازیابی فایل (نظیر Recuva و …) بدون نیاز به متخصص تا حدودی به فایل‌های از دست رفته دسترسی مجدد پیدا کند. در مواردی که داده‌ها از اهمیت بالایی برخوردار باشند یا داده‌ها با روش‌های معمول به طور کامل قابل بازیابی نباشند و یا رسانه ذخیره‌سازی دچار آسیب فیزیکی شده باشد مراجعه به متخصصین بازیابی و صرف هزینه ضروری خواهد بود. هرچند در صورتی که امکان بازیابی نرم‌افزاری مهیا باشد متخصص می‌تواند از راه دور نیز عملیات بازیابی را انجام دهد.

یکی از نکاتی که در فرایند ریکاوری اصولی لازم است مورد توجه قرار بگیرد اینست که باید از محتوای کنونی رسانه در اولین فرصت پشتیبان‌گیری شود و سپس عملیات ترمیم روی فایل‌های آسیب دیده اجرا شود تا در صورت وارد شدن آسیب بیشتر به داده‌ها امکان استفاده از محتوای پیشین وجود داشته باشد.

گفتنی است اصطلاح بازیابی داده علاوه بر مفهوم رایج فوق، به فرایند دیگری نیز اطلاق می‌شود که در آن به دنبال بازیابی داده‌های رمزنگاری شده یا پنهان‌سازی شده (توسط یک بدافزار یا …) هستیم.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

فرمت فایل File Format

فرمت فایل یا File Format چیست؟

فرمت فایل (File Format) یا قالب فایل، استانداردی است که نحوه کدگذاری و سازماندهی اطلاعات در یک فایل رایانه‌ای را مشخص می‌کند.

نمونه‌هایی از فرمت های رایج فایل ها

امروزه با توجه به گستردگی نرم افزارها و انواع مختلف اسنادی که توسط آن‌ها پشتیبانی می‌شود Format های فایل گوناگونی نیز شکل گرفته است که هرکدام برای نگهداری محتواهای متفاوتی طراحی شده‌اند. به عنوان مثال فرمت‌های آرشیوی (با پسوندهای ZIP – RAR – ISO – 7z و …) می‌توانند مجموعه‌ای از فایل‌ها را در قالب یک فایل آرشیو به منظور حمل و توزیع آسانتر یا فشرده سازی نگه‌داری کنند و یا فرمت بیت مپ یک تصویر را در قالب مجموعه‌ای از اطلاعات مبتنی بر پیکسل‌ها سازماندهی و نگهداری می‌کند.

از جمله فرمت‌های پرکاربرد می‌توان به گونه‌های تصویری (با پسوندهایی نظیر PNG – GIF – ICO – JPG – BMP)، صوتی (با پسوندهایی نظیر MP3 – WMA – AMR – WAV – AAC)، ویدیویی (با پسوندهایی نظیر MP4 – WMV – AVI – MKV – FLV)، متنی و اسناد (با پسوندهایی نظیر TXT – DOC – PDF – DjVu)، فونت (با پسوندهایی نظیر TTF – FON – WOFF) و … اشاره کرد که البته هرکدام از آن‌ها دارای ساختار و ویژگی‌های متفاوتی می‌باشند.

روش های تشخیص فرمت فایل

برای اینکه رایانه و کاربر از نوع محتوایی که در یک فایل ذخیره شده است مطلع شود باید فرمت آن را تشخیص دهد. سیستم عامل‌ها برای تشخیص فرمت و تصمیم گیری در مورد نحوه برخورد با فایل‌ها، روش‌های مختلفی را دنبال می‌کنند. از جمله مهم‌ترین این روش‌ها می‌توان به پسوند فایل (File Extension) و فراداده‌ها (Metadata) اشاره نمود. در روش اول براساس پسوندی که در انتهای نام فایل قرار می‌گیرد نوع فایل تشخیص داده می‌شود و در روش دوم از اطلاعاتی که در مورد نوع فایل در داخل آن (فراداده داخلی) یا داخل فایل سیستم (فراداده خارجی) ذخیره شده است استفاده می‌شود. این تشخیص برای کاربر نیز معمولا از طریق پسوند و یا با کمک آیکون فایل محقق می‌شود.

فرمت فایل File Format
پسوند و آیکن فایل به کاربر در تشخیص نوع آن کمک می‌کند.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا