Tag Archives: ضد بدافزار

یوتیلیتی – نرم افزار سودمند Utility Software

یوتیلیتی یا نرم افزار سودمند Utility Software چیست؟

نرم افزار سودمند (Utility Software) یا به اختصار یوتیلیتی (Utility) گونه‌ای از نرم افزارهای سیستمی است که به منظور تسهیل امور مرتبط با آنالیز، پیکربندی، بهینه سازی (بهبود کارایی) و نگه داری یک رایانه به کار می‌رود. به عبارت بهتر این نرم افزارها معمولا برای پشتیبانی از زیرساخت های رایانه و مدیریت منابع سیستم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

تعدادی از نرم افزارهای سودمند پرکاربرد و اصلی همراه با اغلب سیستم عامل های امروزی عرضه می‌شود. با این حال کاربر می‌تواند برای دسترسی به امکانات بیشتر، از نرم افزارهای شخص ثالث و تخصصی‌تر استفاده کند.

مثال هایی از نرم افزارهای سودمند

یوتیلیتی ها در حوزه‌های مختلفی از امنیت گرفته تا مدیریت فایل و دیسک، افزایش کارایی سیستم و … مورد استفاده قرار می‌گیرند. از جمله انواع نرم افزارهای سودمند می‌توان به ضد بدافزارها (برای مقابله با ویروس ها، تروجان ها و …)، نرم افزارهای مدیریت کلیپ بورد، ابزارهای پاک سازی رجیستری، نرم افزارهای مدیریت شبکه، نرم افزارهای نظارت سیستمی (برای پایش کارایی سیستم)، نرم افزارهای بررسی سلامت سخت افزار، ویرایشگرهای دیسک، ابزارهای نرم افزاری تعمیر دیسک و رفع قطعه قطعه شدگی دیسک (Disk Defragmenter)، نرم افزارهای ایجاد آرشیو، فشرده سازی و رمزنگاری فایل ها، نرم افزارهای تهیه بک آپ و نرم افزارهای مدیریت فایل اشاره کرد.

نرم افزار سودمند - یوتیلیتی - Utility Software
محیط نرم افزار پیش فرض برای رفع قطعه قطعه شدگی درایوهای دیسک در سیستم عامل ویندوز 10 – منظور از قطعه قطعه شدگی، پراکندگی مکانی فایل ها روی دیسک است که منجر به کاهش سرعت دسترسی به فایل ها می‌شود. این نرم افزار، نمونه‌ای از نرم افزارهای یوتیلیتی به شمار می‌رود.

یوتیلیتی ها و اپلیکیشن ها

یوتیلیتی ها از برخی جهات در نقطه مقابل نرم افزارهای کاربردی (اپلیکیشن ها) قرار می‌گیرند. در واقع فارغ از تفاوت در کاربردهای این نوع نرم افزارها، بسیاری از نرم افزارهای سودمند صرفا توسط کاربرانی استفاده می‌شوند که دارای سطح دانش بیشتری در حوزه رایانه هستند. عدم برخورداری از دانش کافی در حین کار با این نرم افزارها ممکن است منجر به اتفاقاتی شود که فایل های کاربر یا وضعیت سیستم را در حالتی نامناسب قرار دهد. این در حالیست که اپلیکیشن های مختلف نظیر واژه پردازها، صفحات گسترده، ویرایشگرهای تصویر و … عموما به منظور انجام کارهایی استفاده می‌شوند که برای کاربران معمولی (با دانش نه چندان بالا پیرامون ساختار رایانه) مفید می‌باشد.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

کرم رایانه ای Computer Worm

کرم رایانه‌ای یا Computer Worm چیست؟

کرم رایانه‌ای (Computer Worm) نوعی بدافزار مستقل است که معمولا خود را از طریق یک شبکه روی رایانه‌های دیگر تکثیر می‌کند.

برخی از کرم‌ها بدون اینکه تغییری در سیستم رایانه‌ای ایجاد کنند تنها به گسترش خود پرداخته و به شبکه آسیب وارد می‌کنند (برای مثال ممکن است با مصرف بالای پهنای باند شبکه در عملکرد آن اختلال ایجاد کنند). این درحالیست که ویروس‌ها معمولا موجب تغییر یا تخریب فایل‌های روی سیستم می‌شوند. البته ممکن است کرم‌ها هم اقدامات دیگری به جز منتشر شدن از طریق شبکه را انجام دهند. این اقدامات که Payload نامیده می‌شود معمولا به فعالیت مخربی نظیر حذف فایل یا ایجاد در پشتی (Backdoor) برای فراهم آوردن دسترسی سازنده کرم (جهت کنترل سیستم قربانی) می‌پردازند.

در مقام مقایسه با ویروس‌ها، معمولا کرم‌ها از طریق یک شبکه‌ی رایانه‌ای گسترش پیدا می‌کنند و برخلاف ویروس‌ها که برای اجرا شدن، کدهای خود را به یک برنامه میزبان (Host Program) می‌چسبانند، کرم‌ها بدافزارهایی مستقل (Stand-alone Malware) به شمار می‌روند که بدون نیاز به یک برنامه دیگر اجرا می‌شوند. ضمیمه‌های ایمیل، شبکه‌های اشتراک فایل و وبسایت‌های آلوده از رایج‌ترین راه‌های انتشار یک کرم رایانه‌ای به شمار می‌رود. پیش از رواج استفاده از شبکه‌ها متداول‌ترین راه تکثیر کرم‌ها، رسانه‌های ذخیره‌سازی (نظیر فلاپی دیسک‌ها) بودند (امروزه نیز از فلش درایورهای USB برای این منظور استفاده می‌شود).

آسیب‌پذیری‌های موجود در یک سیستم عامل مهم‌ترین فاکتور برای آلوده شدن یک سیستم و آغاز فعالیت یک کرم رایانه‌ای محسوب می‌شود. برای مقابله با این نوع بدافزارها توصیه می‌شود از نرم‌افزارهای امنیتی و دیوارهای آتش با پیکربندی مناسب استفاده شود. بروزرسانی سیستم عامل و نرم‌افزارها و هم‌چنین نصب بسته‌های امنیتی ارائه شده در جلوگیری از آلوده شدن سیستم به کرم‌ها نقش موثری ایفا می‌کند.

از مشهورترین و قدیمی‌ترین کرم‌های رایانه‌ای می‌توان به Morris Worm اشاره کرد که در سال 1988 توسط Robert Tappan Morris ساخته شد.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

آنتی ویروس Antivirus

آنتی ویروس یا Antivirus چیست؟

آنتی ویروس (Antivirus) یا ویروس کش که با نام Anti Malware (ضد بدافزار) نیز شناخته می‌شود یک نرم افزار کاربردی است که برای اسکن، حذف و یا محافظت رایانه در برابر بدافزارها مورد استفاده قرار می‌گیرد. اکثر آنتی ویروس‌ها دارای قابلیت اسکن خودکار و دستی می‌باشند.

ممکن است این اسکن‌های خودکار یا دستی برای بررسی فایل‌های دانلود شده از اینترنت و یا فایل‌های موجود در یک حافظه‌ی جداشدنی به اجرا در بیایند و یا حتی به اسکن یک درایو یا تمام درایوهای دیسک بپردازند.

همان طور که از نام این نوع نرم افزارها برمی‌آید، آنتی ویروس‌ها در ابتدا برای شناسایی و حذف ویروس‌های رایانه‌ای ساخته شدند. اما با گسترش بدافزارها، دامنه‌ی فعالیت آنتی ویروس‌ها نیز توسعه یافت و انواع بدافزارها نظیر تروجان‌ها، کرم‌ها، کی لاگرها، بدافزارهای جاسوسی و … را نیز در برگرفت.

با وجود اینکه آنتی ویروس‌ها برای سیستم عامل‌های مختلفی عرضه شده‌اند اما با توجه به وسعت استفاده از ویندوز و همچنین آسیب‌پذیری بیشتر آن، سیستم‌های ویندوزی نیاز بیشتری به آنتی ویروس دارد.

علاوه بر عملکرد آنتی ویروس در شناسایی و مقابله با بدافزارها و هم‌چنین عدم اعلام نرم افزارهای معمولی به عنوان بدافزار، لازم است آنتی ویروس کارایی مناسبی از نظر حجم منابع سخت افزاری مورد نیاز داشته باشد تا منجربه کندی سیستم نشود.

به روزرسانی آنتی ویروس

بسیاری از کاربران به اشتباه تصور می‌کنند صرفا نصب یک ویروس‌کش روی رایانه یا گوشی همراه کافی است. این درحالی است که تنظیم مناسب نرم افزار، انجام اسکن‌های دوره‌ای خودکار یا دستی و هم‌چنین به روز نگه داشتن آنتی ویروس از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. فراموش نکنید درصورتی که پایگاه داده آنتی ویروس شما بروز نباشد نخواهد توانست ویروس‌های جدید را شناسایی و با آنها مقابله کند.

اکثر آنتی ویروس‌ها دارای قابلیت بروزرسانی آنلاین و آفلاین می‌باشند. در حالت اول، در صورتی که تنظیمات نرم افزار به درستی انجام شده باشد بدون نیاز به دخالت کاربر، آنتی ویروس می‌تواند هنگام اتصال به اینترنت جدیدترین بسته‌های بروزرسانی را برای شناسایی ویروس‌های جدید به صورت خودکار دانلود کند. اما درحالت دوم کاربر باید به صورت دستی این بسته‌ها را دانلود کرده و بروزرسانی را انجام دهد. با توجه به اینکه معمولا این بسته‌ها توسط شرکت تولیدکننده‌ی اصلی ارائه نمی‌شود و معمولا لازم است از طریق سایت‌های شخص ثالث تهیه شود پیشنهاد می‌شود تا جایی که ممکن است از روش اول برای بروزرسانی استفاده شود.

برخی از مشهورترین آنتی ویروس‌ها

فراموش نکنید تفاوت چندانی میان قدرت شناسایی بدافزارها توسط آنتی ویروس های مختلف وجود ندارد بلکه هرکدام از آن‌ها در حوزه‌هایی مثل میزان استفاده از منابع سخت افزاری، تعدد قابلیت‌ها و تنظیمات امنیتی، مجهز بودن به دیوار آتش و … برتری‌هایی نسبت به یکدیگر دارند. بنابراین لازم است بنابه نیازهای خود، نرم افزار مناسب را انتخاب کنید. از جمله مشهورترین ویروس کش ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ESET NOD32 Antivirus
  • ESET Smart Security
  • Avast Free Antivirus
  • Avast Pro Antivirus
  • Avira Internet Security
  • Bitdefender Antivirus
  • Kaspersky Anti-Virus
  • McAfee Antivirus
  • Panda Antivirus Pro
  • Norton AntiVirus
آنتی ویروس Antivirus
نمایی از واسط کاربری آنتی ویروس ESET NOD32