بایگانی برچسب‌ها : صفحه کلید

کلید فاصله Space bar

کلید فاصله یا Space bar چیست؟

کلید فاصله (Space bar یا Space Key) یکی از کلیدهای پرکاربرد روی ماشین های تحریر و صفحه کلیدهای رایانه ای است که از سایر کلیدها پهن‌تر (و بزرگ‌تر) بوده و بخش قابل توجهی از پایین‌ترین ردیف کلیدها را به خود اختصاص می‌دهد. کاربرد اصلی این کلید، ایجاد فاصله میان دو کلمه حین تایپ کردن است.

هنگام تایپ حرفه ای با ده انگشت، انگشت‌های شست هر دو دست روی کلید Space استراحت می‌کنند و معمولا یکی از این دو انگشت، وظیفه فشار دادن کلید Space را بر عهده می‌گیرند.

مکان قرارگیری کلید Space

هرچند محل دقیق قرارگیری کلید فاصله در صفحه کلیدهای مختلف ممکن است اندکی با یکدیگر متفاوت باشد اما این کلید غالبا جایی در مرکز پایین‌ترین ردیف از کلیدها قرار می‌گیرد. در کیبوردهای استاندارد QWERTY، کلید اسپیس از سمت راست و چپ توسط کلیدهای Alt محاصره شده است و معمولا کلیدهای C و V و B و N و M بالای آن تعبیه شده‌اند.

مکان و حتی بزرگی کلید اسپیس متناسب با میزان کاربرد بالای آن درنظر گرفته شده است؛ به این ترتیب هنگام تایپ کردن متون، دسترسی به این کلید توسط اغلب انگشت‌ها به آسانی امکان‌پذیر است.

کاربردهای رایج کلید فاصله

همان‌طور که گفته شد کاربرد اصلی Space bar ایجاد فاصله هنگام تایپ کردن است اما کاربردهای متعدد دیگری نیز برای این کلید به ظاهر متمایز وجود دارد. به عنوان مثال در اغلب پخش کننده های چندرسانه‌ای از Space bar برای مکث (Pause) و ادامه (Resume) پخش موسیقی، اسلایدشو یا ویدیو استفاده می‌شود.

فشار دادن این کلید همزمان با کلیدهای دیگر نظیر Alt یا Ctrl در سیستم عامل‌ها و نرم افزارهای گوناگون برای انجام امور مختلف به کار می‌رود. برای مثال از ترکیب Alt + Space در سیستم عامل ویندوز برای باز کردن منوی پنجره (به منظور انجام اعمالی نظیر تغییر اندازه، تمام صفحه کردن و بستن پنجره با کمک صفحه کلید) استفاده می‌شود. از ترکیب کلیدهای Win + Space نیز می‌توانید به عنوان میانبری جهت سوئیچ کردن میان زبان‌های نصب شده برای صفحه کلید سیستم خود استفاده کنید.

در برخی از مرورگرهای وب نیز با فشار دادن کلید Space، صفحه به پایین اسکرول می‌شود و در صورتی که کلید Shift نیز همراه با آن نگه داشته شود صفحه به سمت بالا اسکرول می‌شود.

کلید فاصله Spacebar
مکان کلید فاصله (Spacebar) در صفحه کلید استاندارد QWERTY

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

کلید شیفت Shift Key

کلید شیفت یا Shift Key چیست؟

کلید شیفت (Shift Key) یکی از کلیدهای تغییردهنده (Modifier Key) در صفحه کلید است که برای تایپ حروف بزرگ و کاراکترهایی که در بخش بالایی برخی از کلیدها نقش بسته‌اند (نظیر نماد $ که همراه با عدد 4 روی یک کلید قرار گرفته است) استفاده می‌شود. به این کلید، کلید انتخاب سطح دو (Level 2 Select Key) نیز گفته می‌شود.

معمولا دو عدد کلید شیفت یکی در سمت راست و دیگری در سمت چپ صفحه کلید قرار دارد. در چینش استاندارد QWERTY معمولا شیفت سمت چپ زیر کلید Caps Lock و بالای کلید Ctrl چپ قرار دارد و شیفت سمت راست نیز زیر کلید Enter و بالای Ctrl سمت راست قرار می‌گیرد. همانطور که گفته شد افزون بر حروف بزرگ، بسیاری از علائم پرکاربرد از جمله پرانتزهای باز و بسته، *، @، !، “، ؟ و علائم کوچکتر و بزرگتر و … به فشرده شدن کلید Shift احتیاج دارند. بنابراین وجود دو نمونه از این کلید در دو طرف کیبورد می‌تواند به تایپ آسانتر این کاراکترها کمک کند.

لازم به ذکر است در بسیاری از سیستم‌عامل‌ها از جمله ویندوز اگر کلید Caps Lock روی حالت روشن قرار داشته باشد فشرده شدن کلید Shift همراه با کلیدهای حروف باعث کوچک نوشته شدن آن حرف می‌شود.

معمولا در صفحه کلیدها از یک فلش روبه بالا (مشابه آنچه در تصویر زیر دیده می‌شود) به عنوان نماد این کلید استفاده می‌شود.

کلید شیفت Shift Key
موقعیت کلید Shift سمت چپ در یک صفحه کلید

کاربردهای کلید Shift

کلید شیفت دارای کاربردهای متعددی در سیستم‌عامل‌ها و نرم‌افزارهای مختلف می‌باشد که در ادامه به برخی از رایج‌ترین آن‌ها اشاره شده است:

  • انتخاب بخشی از متن یا اشیا: با کلیک روی نقطه آغازین، فشردن کلید شیفت و پایین نگه‌داشتن آن و سپس انتخاب نقطه انتهایی می‌توانید در واسط‌های کاربری گرافیکی نرم‌افزارهای مختلف (نظیر واژه‌پردازها، ویرایشگرهای متن، مرورگرهای وب، نرم‌افزارهای مدیریت فایل و …) بخشی از متن یا فایل‌ها و اشیا موردنظرتان را انتخاب کنید.
  • تسهیل ترسیم خطوط صاف، دایره و مربع: در نرم‌افزارهای ترسیمی معمولا با پایین نگه‌داشتن کلید Shift، استفاده از ابزارهای خط، مستطیل و بیضی به رسم خطوط صاف، مربع و دایره محدود می‌شود.
  • باز کردن پیوند در پنجره جدید مرورگر: در بسیاری از مرورگرهای وب با پایین نگه‌داشتن این کلید هنگام کلیک روی لینک‌ها، محتوای مقصد در پنجره‌ای جدید باز می‌شود.
  • باز کردن Windows Task Manager: با فشردن همزمان کلیدهای Ctrl + Shift + Esc می‌توان به این برنامه دسترسی پیدا نمود.
  • حذف بدون بازگشت فایل‌ها و فولدرها: در صورتی که در برنامه File Explorer (یا Windows Explorer در نسخه‌های قدیمی‌تر ویندوز) هنگام پاک کردن فایل‌ها یا فولدرها همراه با فشردن کلید Delete کلید Shift را نیز پایین نگه‌دارید فایل یا فولدرهای موردنظر به صورت آنی و بدون ارسال به Recycle Bin حذف می‌شوند.
  • بازگشت به شئ قبلی: همانطور که می‌دانید معمولا در نرم‌افزارهای مختلف و فرم‌های اینترنتی با استفاده از کلید Tab می‌توان فوکوس را به شئ (یا فیلد) بعدی منتقل نمود. برای بازگشت به شئ قبلی کافی است کلید Shift را همراه با Tab فشار دهید.
  • باز کردن Context Menu با فشردن همزمان Shift + F10

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

کلید مکان نما Cursor Key

کلید مکان نما یا Cursor Key چیست؟

کلید انتقال مکان نما (Cursor Movement Key) یا به اختصار کلید مکان نما (Cursor Key) به کلیدهایی در صفحه کلید گفته می‌شود که برای جابجا کردن مکان نما مورد استفاده قرار می‌گیرند. با توجه به اینکه معمولا از این کلیدها می‌توان برای حرکت در میان محتوای اسناد و … نیز استفاده نمود به آن‌ها کلیدهای ناوبری (Navigation Keys) هم گفته می‌شود.

کلیدهای پیکانی (Arrow Keys) که شامل چهار کلید با فلش‌هایی در جهات مختلف می‌شود یکی از رایج‌ترین انواع کلیدهای مکان نما به شمار می‌رود که قادر هستند کرسر را در یکی از چهار جهت بالا، پایین، راست یا چپ حرکت دهند. این کلیدها معمولا در بخش پایینی کیبورد و سمت چپ بخش صفحه کلید عددی (Numeric Keypad) با چینشی به شکل حرف T معکوس قابل مشاهده هستند. کلیدهای پیکانی علاوه بر جابجایی مکان نمای متنی، برای حرکت در میان لیستی از آیتم‌ها، انجام بازی‌های رایانه‌ای و … نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در گذشته زمانی که هنوز استفاده از ماوس‌ها فراگیر نشده بود از کلیدهای پیکانی برای حرکت دادن مکان نمای ماوس استفاده می‌شد. اما امروزه برای جابجایی کرسر ماوس توسط کیبورد از کلیدهایی موسوم به کلیدهای ماوس (Mouse Keys) استفاده می‌شود. این کلیدها در واقع همان کلیدهای اصلی (کلیدهای 1 تا 9) موجود در بخش صفحه کلید عددی هستند. مزیت جایگزینی کلیدهای پیکانی با کلیدهای ماوس در اینست که امکان کلیک کردن و جابجایی کرسر ماوس در جهت‌های اصلی و راستاهای میانی آن‌ها با کمک کلیدهای ماوس امکان‌پذیر می‌باشد (درحالیکه کلیدهای پیکانی، تنها چهار کلید برای جهت‌های اصلی در اختیار کاربر قرار می‌دهند).

با اینکه اصطلاح کلیدهای مکان نما از دید عامه‌ی مردم معادل با همان کلیدهای پیکانی هستند اما این کلیدها تنها کلیدهای مکان نما نیستند. کلیدهای Home و End (برای انتقال مکان‌نمای متنی به ابتدا و انتهای خط) و کلید Tab (برای انتقال مکان‌نما به نقطه‌ی توقف بعدی) از جمله کلیدهای کرسر پرکاربرد به شمار می‌روند. از این کلیدها معمولا به منظور حرکت در میان لیستی از آیتم‌ها نیز استفاده می‌شود. کلیدهای Page Up و Page Down به منظور اسکرول (حرکت در میان محتوای صفحه یا رفتن به صفحه قبل و بعد) به کار می‌روند. کلیدهای Delete و Backspace نیز برای حذف کاراکتر بعد یا قبل از کرسر استفاده می‌شوند که طبیعتا همزمان با این حذف، مکان نمای متنی نیز جابجا می‌شود. البته از کلید Delete معمولا برای هر نوع حذفی (از حذف فایل‌ها گرفته تا حذف اشکال موجود در برخی نرم‌افزارهای ترسیمی و اشیاء قابل ویرایش در یک واسط کاربری گرافیکی) نیز استفاده می‌شود.

کلید مکان نما Cursor Key
کلیدهای پیکانی (Arrow Keys) نمونه‌ای پرکاربرد از کلیدهای کرسر (Cursor Keys) به شمار می‌روند.

صفحه کلید مجازی Virtual Keyboard

صفحه کلید مجازی یا Virtual Keyboard چیست؟

صفحه کلید مجازی (Virtual Keyboard) یا صفحه کلید نرم‌افزاری (Software Keyboard) یک ابزار نرم‌افزاری است که می‌تواند با شبیه‌سازی اجزای یک صفحه کلید معمولی امکان وارد کردن کاراکترها، علائم، دستورات و … را فراهم آورد.

در این نوع از کیبوردها کاربر می‌تواند با ضربه زدن (در صفحه نمایش‌های لمسی) یا کلیک کردن روی تصویر هر کلید، عمل متناظر با فشردن آن در کیبورد فیزیکی را انجام دهد.

کاربردهای صفحه کلید مجازی

معمولا استفاده از صفحه کلیدهای مجازی روی دستگاه‌های با صفحه نمایش لمسی (نظیر تبلت‌ها و گوشی‌های هوشمند) رایج‌تر می‌باشد چرا که این دستگاه‌ها اغلب فاقد صفحه کلید فیزیکی هستند. با این وجود استفاده از این صفحه کلیدها در رایانه‌های معمولی نیز می‌تواند برای افراد نابینا یا مبتلایان به ناتوانی‌های جسمی که قادر به کار با صفحه کلیدهای فیزیکی نیستند مفید واقع شود.

علاوه بر این بسیاری از کاربران برای جلوگیری از ثبت و تهیه گزارش از کلیدهای فشرده شده توسط جاسوس افزارها، رمزهای عبور و کلمات حساس خود را از طریق صفحه کلیدهای مجازی وارد می‌کنند. در اغلب سامانه‌های بانکداری اینترنتی برای پرداخت یا نقل و انتقال وجه، صفحه‌کلیدهای مجازی کوچکی درنظر گرفته شده است که برای وارد کردن اطلاعات کارت‌های اعتباری مورد استفاده قرار می‌گیرند. هرچند در این مدل نیز بدافزار می‌تواند با تهیه اسکرین‌شات از کلیدهای فشرده شده اقدام به تهیه گزارش نماید اما به هرحال استفاده از این روش می‌تواند منجربه پیچیده‌تر شدن فرایند گزارش‌گیری شده و از نظر امنیتی تا حد قابل قبولی مفید واقع شود.

صفحه کلید Keyboard
کیبورد مجازی (نرم افزاری) در سیستم عامل ویندوز 10
صفحه کلید مجازی virtual keyboard
نمونه یک کیبورد مجازی برای وارد کردن رمز دوم کارت اعتباری

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

کلید تغییردهنده Modifier key

کلید تغییردهنده یا Modifier key چیست؟

کلید تغییردهنده (Modifier key) به کلیدهای خاصی در صفحه کلید گفته می‌شود که هنگام فشرده شدن هم‌زمان با برخی از کلیدهای دیگر قادرند عملکرد آن کلید را به صورت موقت تغییر دهند.

از پرکاربردترین کلیدهای Modifier می‌توان به کلیدهای کنترل (Ctrl)، شیفت (Shift) و آلت (Alt) اشاره نمود. معمولا فشردن این کلیدها به تنهایی باعث انجام هیچ عملی نمی‌شود. به عنوان مثال هنگامی که قسمتی از یک متن را در یک نرم‌افزار واژه‌پرداز انتخاب کرده‌اید فشردن کلید Ctrl همراه با کلید C، متن را در کلیپ بورد ذخیره می‌کند و یا فشرده شدن همزمان کلید Alt و F4 در سیستم عامل ویندوز باعث بسته شدن پنجره‌ی فعال می‌شود. این در حالیست که در اغلب نرم‌افزارها، فشردن کلید Ctrl یا Alt به تنهایی هیچ رخدادی را رقم نمی‌زند.

دو کلید پرکاربرد دیگری که در صفحه کلیدهای رایج امروزی به عنوان تغییردهنده به شمار می‌روند عبارتند از کلید لوگوی ویندوز (یا Windows logo key) و کلید Fn. هرچند فشردن کلید لوگو به تنهایی باعث پدیدار شدن منو یا صفحه‌ی استارت در سیستم عامل ویندوز نیز می‌شود اما به کاربردن آن همراه با کلیدهای دیگر معمولا نقش میانبر را برای برخی از دستورات ایفا می‌کند (به عنوان مثال فشردن همزمان این کلید با کلید L یا D به ترتیب به عنوان میانبری برای قفل کردن سیستم و نمایش دسکتاپ ویندوز به کار می‌رود). گفتنی است در صفحه کلیدهای فشرده (کوچک) نظیر آنچه در لپ‌تاپ‌ها به کار می‌رود به منظور کاهش فضای موردنیاز برای صفحه کلید، عملکرد برخی از کلیدها با یکدیگر ترکیب می‌شود و از کلید Fn برای تغییر این عملکرد استفاده می‌شود. به عنوان مثال ممکن است فشردن Fn همراه با کلید F1 برای ورود به حالت Sleep به کار رود.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

صفحه کلید Keyboard

صفحه کلید یا Keyboard چیست؟

صفحه کلید (Keyboard یا کیبورد) سخت افزاری یا به طور خلاصه صفحه کلید یکی از دستگاه‌های ورودی پرکاربرد در رایانه‌ها به شمار می‌رود که مجموعه‌ای از کلیدها را بر روی خود جای داده است و از نظر ظاهری تقریبا شبیه به ماشین تحریر است.

در کاربرد معمولی، از صفحه کلیدها برای وارد کردن متن و اعداد در نرم افزارهایی مثل ویرایشگر متن، مرورگرهای وب و … استفاده می‌شود. در عین حال کاربرد این سخت افزار تنها به وارد کردن متن محدود نمی‌شود بلکه اجرای برخی دستورات رایانه‌ای نظیر حذف فایل، تأیید و ارسال محتویات فرم‌های اینترنتی و … نیز از جمله کاربردهایی است که در آن‌ها اغلب کاربران استفاده از کیبورد را به روش‌های دیگر ترجیح می‌دهند. بازی‌های رایانه‌ای نیز از حوزه‌هایی به شمار می‌رود که استفاده از کیبوردهای سخت افزاری در آن بسیار رایج است. هم‌چنین کاربران حرفه‌ای در واسط‌های خط فرمان با استفاده از کیبورد و از طریق وارد کردن دستورات متنی، اعمال مورد نظر خود را انجام می‌دهند.

بر روی کلیدهای کیبورد، حروف، اعداد و نمادهایی به صورت هک شده یا چاپ شده قابل مشاهده است که به کاربر در شناسایی کلیدهای مختلف کمک می‌کند.

انواع صفحه کلیدها و مشخصه‌های آن‌ها

صفحه کلیدهای استاندارد معمولا دارای بخش مجزایی به نام صفحه کلید عددی هستند که به کاربر اجازه می‌دهد با سهولت بیشتری به وارد کردن اعداد بپردازد. صفحه کلیدها معمولا دارای چیزی حدود 84 تا 104 کلید شامل کلیدهای حروف، ارقام، علائم و نمادهای نشانه‌گذاری و … می‌باشند. فاصله کلیدها در کیبوردهای مخصوص لپ تاپ‌ها به منظور کاهش فضای مورد نیاز نسبت به حالت استاندارد کمی کاهش یافته است. معمولا در این کیبوردها بخش مجزای عددی در نظر گرفته نمی‌شود. برخی از صفحه کلیدها دارای فرم ارگونومیک متفاوتی بوده و به جای اینکه شکل تخت و مسطحی داشته باشند شبیه به یک کنترلر بازی طراحی می‌شوند که به راحتی با دو دست قابل کنترل است.

نمونه‌ی دیگری از صفحه کلیدها که به کیبوردهای تابشی (Projection Keyboard) مشهورند تصویری از کلیدها را با استفاده از لیزر روی یک سطح می‌تابانند. در این نوع کیبوردها با استفاده از یک سنسور یا دوربین، قرار گرفتن انگشت کاربر روی تصویر کلیدها تشخیص داده می‌شود.

در مقابلِ صفحه کلیدهای سخت افزاری، صفحه کلیدهای مجازی یا نرم افزاری (Virtual Keyboard) نیز وجود دارند که تصویری از صفحه کلید را روی نمایشگر، نشان می‌دهند و کاربر می‌تواند با کمک ابزاری نظیر ماوس یا از طریق لمس صفحه در نمایشگرهای لمسی، با آن تعامل برقرار کند. امروزه استفاده از این نوع صفحه کلیدها در گوشی‌های هوشمند و تبلت‌ها بسیار رایج است.

از نظر نحوه‌ی اتصال، اغلب کیبوردهای سخت افزاری مدرن از طریق یک کابل USB یا به صورت بی‌سیم (Wireless) به رایانه و دستگاه‌های دیگر متصل می‌شوند.

چینش کلیدها در صفحه کلید

نحوه چینش کلیدهای مربوط به حروف، ارقام، نمادهای نشانه‌گذاری و … در تمام صفحه کلیدها یکسان نیست. چرا که افراد مختلف با زبان‌های متفاوت و یا کاربردهای گوناگون (نظیر برنامه نویسی، تایپ یا محاسبات ریاضی) نیازمند چینش خاصی از کلیدها هستند که بتواند به آن‌ها در دسترسی سریعتر به کلیدهای مورد نیازشان کمک کند. در این میان چینشی موسوم به QWERTY (برگرفته از قرارگیری این حروف در مجاورت یکدیگر در ردیف بالایی کلیدهای حروف) نسبت به سایر چینش‌ها (از جمله QWERTZ و AZERTY) از رواج بیشتری برخوردار است.

کلیدها

کلیدهای حرفی و عددی، کلیدهای نشانه‌گذاری و کلید فاصله (Space bar) برای وارد کردن نماد یا کاراکتر مربوطه و ایجاد فاصله به کار می‌روند. فشردن همزمان کلید Shift و یا فعال نمودن Caps Lock باعث تولید حروف بزرگ هنگام فشردن کلیدهای حرفی می‌شود و فشردن Shift همراه با کلیدهای عددی نیز آن‌ها را به نمادها یا علائم نشانه‌گذاری تبدیل می‌کند. کلید Space bar علاوه بر نقش ایجاد فاصله معمولا در نرم افزارهای پخش چندرسانه‌ای برای مکث و ادامه‌ی پخش، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کلیدهای تغییر دهنده (Modifier Keys) نیز کلیدهای مخصوصی هستند که در صورت استفاده همزمان در کنار سایر کلیدها عملکرد آن‌ها را تغییر می‌دهند. کلیدهای کنترل (Ctrl)، شیفت (Shift) و آلت (Alt) از جمله مهم‌ترین کلیدهای Modifier به شمار می‌روند. به عنوان مثال، فشردن همزمان کلیدهای Alt و F4 در سیستم عامل ویندوز، باعث بسته شدن پنجره‌ی فعال جاری می‌گردد. کلید ویندوز (Windows key) و کلید Fn (در کیبوردهای فشرده نظیر کیبورد لپ‌تاپ‌ها) نیز در همین دسته قرار می‌گیرند.

کلیدهای عملیاتی (Function Keys) که معمولا با عناوین F1 تا F12 در اغلب کیبوردها مشاهده می‌شوند برای انجام اعمال خاصی در نرم افزارها مورد استفاده قرار می‌گیرند. به عنوان مثال، کلید F1 معمولا باعث نمایش راهنمای نرم افزار می‌شود.

کلیدهای کرسر (Cursor Keys) نیز کلیدهایی هستند که برای جابجا نمودن مکان‌نماها (به ویژه مکان‌نمای متنی) مورد استفاده قرار می‌گیرند. کلیدهایی که در اغلب صفحه کلیدها با فلش‌های چهارجهتی مشخص می‌شوند و هم‌چنین کلیدهای Home و End (برای انتقال مکان‌نمای متنی به ابتدا و انتهای خط) و Tab (برای انتقال مکان‌نما به نقطه‌ی توقف بعدی) از جمله کلیدهای کرسر پرکاربرد به شمار می‌روند. از این کلیدها معمولا به منظور حرکت در میان لیستی از آیتم‌ها نیز استفاده می‌شود. کلیدهای Page Up و Page Down به منظور اسکرول (حرکت در میان محتوای صفحه) به کار می‌روند. کلیدهای Delete و Backspace نیز برای حذف کاراکتر بعد یا قبل از کرسر استفاده می‌شوند.

کلید Enter یا Return معمولا برای تأیید، تکمیل یک فرایند یا انجام یک عمل پیش‌فرض در خط فرمان، فرم‌ها و جعبه‌های گفتگو مورد استفاده قرار می‌گیرد. کلیدهای قفل (Lock Keys) نیز روی حالت یا بخشی از صفحه کلید قفل می‌کنند. اسکرول لاک (Scroll Lock)، نام لاک (Num Lock) و کپس لاک (Caps Lock) از جمله کلیدهای قفل هستند که معمولا از چراغ‌های LED برای نمایش وضعیت قفل بودن آن‌ها استفاده می‌شود.

کلیدهای دستوری سیستمی نظیر SysRq و Print Screen و Break (یا Pause)، Escape (که معمولا با سه حرف Esc نمایش داده می‌شود) و کلید منو (Menu Key) هر کدام برای انجام عمل خاصی مورد استفاده قرار می‌گیرند که برخی از آن‌ها امروزه کاربرد چندانی ندارند. در این میان استفاده از کلید Print Screen (برای گرفتن اسکرین‌شات و ذخیره‌ی آن در کلیپ بورد)، کلید منو (برای باز نمودن Context Menu) و کلید Escape (برای توقف یک عمل، خروج از برنامه‌های تمام صفحه، لغو یا انتخاب گزینه No در جعبه‌های گفتگو) هم‌چنان رایج می‌باشند.

بخش مجزای کلیدهای عددی نیز با داشتن علائم محاسباتی نظیر جمع، تفریق و … معمولا برای وارد نمودن اعداد هنگام انجام محاسبات مورد استفاده قرار می‌گیرند. هم‌چنین در برخی از صفحه کلیدها، دکمه‌های دیگری برای انجام اعمال خاص و پرکاربرد مانند اجرای مرورگر یا ماشین حساب، توقف، مکث یا ادامه پخش موسیقی و فیلم، تنظیم صدا، روشنایی صفحه و … در نظر گرفته می‌شود.

صفحه کلید Keyboard
نمونه یک کیبورد سخت افزاری
صفحه کلید Keyboard
کیبورد نرم افزاری در ویندوز 10

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

کلید Tab

کلید Tab چیست و چه عملکردی دارد؟

Tab (مخفف واژه‌ی Tabular یا جدولی) نام کلیدی در صفحه کلید است که برای انتقال مکان نمای متنی به نقطه توقف بعدی مورد استفاده قرار می‌گیرد. معادل فارسی این کلید، کلید جهش، کلید جدولی یا کلید جدول‌ساز می‌باشد اما معمولا با همان نام “کلید تب” شناخته می‌شود.

منشأ پیدایش کلید جدول‌ساز به دوران ماشین‌های تحریر برمی‌گردد. در گذشته تایپیست‌ها برای تایپ جدولی داده‌ها با کمک ماشین تحریر مجبور بودند چندین بار کلید فاصله (Space bar) را فشار دهند. پس از مدتی برای تسهیل این فرایند کلیدهایی افزوده شد که محل فرود کاراکتر بعدی را به یک نقطه‌ی توقف بعدی تحت عنوان tab stop انتقال می‌داد. امروزه نیز در صفحه کلید رایانه‌ها، کلید تب نقشی مشابه را ایفا می‌کند.

البته این کلید در رابط‌های کاربری جدید ممکن است دارای کاربردهای ویژه‌ی دیگری نیز باشد. به عنوان مثال هنگام پر کردن یک فرم اینترنتی یا وارد کردن داده‌ها در نرم افزارهای مختلف، می‌توان با فشار دادن این کلید، مکان نما را به فیلد بعدی انتقال داد یا فوکوس را به یک کنترل دیگر (نظیر دکمه OK در یک جعبه گفتگو) منتقل نمود. به این ترتیب بدون نیاز به استفاده از ماوس می‌توان سرعت وارد کردن داده‌ها را افزایش داد.

کاراکترهای متناظر با تب افقی (که توسط همین کلید نیز قابل ایجاد است) و تب عمودی در استاندارد ASCII دارای کدهای 9 و 11 می‌باشند و در بسیاری از زبان‌های برنامه نویسی از \t برای قرار دادن کاراکتر تب در رشته‌ها استفاده می‌شود.

کلید tab
کلید Tab در یک صفحه کلید استاندارد

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

کی لاگر Keylogger

کی لاگر یا Keylogger چیست؟

کی لاگر (Keylogger) نرم افزار یا سخت افزاری است که از کلیدهای فشرده شده روی صفحه کلید کاربر گزارش تهیه می‌کند. به عبارت بهتر، جزئیات هر کلیدی که توسط کاربر فشرده می‌شود توسط کی لاگر (معمولا در یک فایل) ثبت می‌شود. این کار در برخی موارد به صورت نهانی و بدون آنکه کاربر مطلع شود انجام می‌شود. به این فرایند، Keylogging (به معنای گزارش‌گیری از کلیدها) یا Keyboard Capturing (ثبت و ضبط صفحه کلید) گفته می‌شود.

انواع کی لاگر

کی لاگرها از نظر ماهیت به دو نوع نرم افزاری و سخت افزاری تقسیم می‌شوند. هم‌چنین از نظر کاربرد و هدفی که دنبال می‌کنند ممکن است کاملا مشروع و قانونی باشند و یا در قالب یک جاسوس افزار (Spyware) جنبه غیرقانونی پیدا کنند.

کاربردهای کی لاگر

از Keylogger های نرم افزاری می‌توان برای حل مشکلات فنی مرتبط با رایانه‌ها در یک سازمان، نظارت روی عملکرد کاربران بدون اطلاع مستقیم آن‌ها و یا مطالعه رفتار کاربران با رایانه استفاده نمود. در عین حال هکرها از Keylogger برای سرقت اطلاعات مهم کاربران نظیر کلمه‌های عبور و داده‌های حساسی که در فرم‌های اینترنتی وارد می‌شود (نظیر شماره تماس، آدرس، اطلاعات کارت‌های اعتباری و …) استفاده می‌کنند. معمولا این کی لاگرها در قالب یک تروجان یا ویروس رایانه‌ای منتشر می‌شوند و جاسوسی از فرد قربانی را آغاز می‌کنند.

جالب است بدانید قابلیت‌های برخی از کی لاگرهای نرم افزاری تنها به ثبت جزئیات مربوط به کار با صفحه کلید محدود نمی‌شود. امکاناتی نظیر عکس برداری از کل صفحه و خواندن فیلدهای موجود در فرم‌های اینترنتی و نرم افزارهای کاربردی از ویژگی‌هایی است که می‌تواند به یک کی لاگر قدرت بیشتری ببخشد.

در مقابل گونه نرم افزاری، کی لاگرهای سخت افزاری بدون نیاز به نصب نرم افزار، به ثبت اطلاعات صفحه کلید می‌پردازند. به عنوان نمونه، برخی Keylogger ها در قالب یک رابط میان کابل صفحه کلید و پورت رایانه اقدام به ثبت گزارش از کلیدهای فشرده شده توسط کاربر می‌نمایند.

راه‌های مقابله با گزارش‌گیری‌های غیرقانونی

همانطور که گفته شد یکی از رایج‌ترین کاربردهای کی لاگرها بر اهداف بدخواهانه و شرورانه استوار است. برای مقابله با حملات مبتنی بر کی لاگینگ روش‌های مختلفی وجود دارد. استفاده از کیبوردهای نرم افزاری برای ورود داده‌های مهم (نظیر اطلاعات کارت‌های اعتباری) می‌تواند در مقابل Keylogger ها (به خصوص نوع سخت افزاری آن‌ها) گزینه‌ی ایمن‌تری به شمار بیاید (معمولا در فرم‌های خرید اینترنتی می‌توانید کنار فیلدهای حساس، صفحه کلیدهای عددی نرم افزاری را مشاهده کنید. در سیستم عامل ویندوز هم احتمالا با On-Screen Keyboard که صفحه کلید نرم افزاری پیش فرض این سیستم عامل است آشنا هستید.)

استفاده از نرم افزارهای آنتی کی لاگر (Anti Keylogger) می‌تواند به شما در شناسایی Keylogger ها کمک کند. برخی از آنتی ویروس‌ها و ضد جاسوس افزارها نیز می‌توانند کی لاگرها را شناسایی کنند.

به کارگیری نرم افزارهای مدیریت کلمه عبور و ابزارهای تکمیل کننده خودکار فرم‌های اینترنتی نیز می‌تواند مانع از لو رفتن اطلاعات حساس توسط کی لاگرها شود چرا که با استفاده از این نرم افزارها نیازی به وارد کردن اطلاعات حساس با استفاده از صفحه کلید وجود ندارد. علاوه بر این رمزهای عبور یکبار مصرف، استفاده از فناوری‌های مبتنی بر تشخیص گفتار و … نیز می‌تواند از راهکارهای موثر برای مقابله با Keylogger های نامشروع باشد. همچنین با توجه به اینکه این ابزارها گزارشات خود را به نحوی از طریق اینترنت برای هکر ارسال می‌کنند نظارت بر ارتباطات شبکه‌ای و تبادلات صورت گرفته توسط اپلیکیشن‌ها بر بستر شبکه نیز می‌تواند به شناسایی این جاسوس افزارها کمک کند.

یک کی لاگر (Keylogger) سخت افزاری
یک کی لاگر سخت افزاری

کپس لاک Caps lock

کپس لاک یا Caps lock چیست؟

کپس لاک (Caps Lock) دکمه‌ای روی صفحه کلید است که معمولا در بالای کلید Shift سمت چپ تعبیه می‌شود و می‌تواند حالت پیش‌فرض بزرگی یا کوچکی حروف را تغییر دهد. این کلید از جمله کلیدهای سوئیچی دو حالتی است که با فشار دادن آن، وضعیت Caps Lock از حالت غیر فعال به فعال (و برعکس) تغییر می‌یابد.

زمانی که این کلید، فعال (روشن) باشد حروف به صورت بزرگ (Uppercase) نوشته می‌شوند. همان‌طور که می‌دانید در حالت معمولی (هنگام غیرفعال بودن کپس لاک)، فشردن همزمان کلید Shift با کلیدهای حرفی موجود در صفحه کلید نیز باعث تولید حروف بزرگ می‌شود. بنابراین در صورت فعال بودن Caps Lock، رفتاری مشابه با پایین نگه‌داشتن کلید Shift را دریافت می‌کنیم با این تفاوت که معمولا فعال بودن Caps Lock روی حاصل کلیدهای غیرحرفی تأثیری نخواهد داشت. به عنوان نمونه، با پایین نگه‌داشتن کلید Shift و فشردن کلید 1، معمولا علامت ! تولید خواهد شد اما فشردن کلید 1 در هر دو حالت فعال یا غیرفعال بودن Caps Lock همان عدد 1 را تولید خواهد کرد.

دقت داشته باشید در حالتی که کپس لاک فعال است، فشار دادن همزمان کلید Shift با کلیدهای حروف باعث می‌شود استثنائا حرف مورد نظر به صورت کوچک نوشته شود.

معمولا در صفحه کلیدها از یک چراغ LED برای نمایش وضعیت کپس لاک استفاده می‌شود. این چراغ، اغلب روی کلید Caps Lock و یا بخش بالایی صفحه کلید قابل مشاهده است.

Caps Lock
موقعیت کلید کپس لاک روی صفحه کلید

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا