بایگانی برچسب‌ها : رام

حافظه فقط خواندنی قابل برنامه ریزی Programmable Read-Only Memory – PROM

حافظه فقط خواندنی قابل برنامه ریزی یا Programmable Read-Only Memory – PROM چیست؟

حافظه فقط خواندنی قابل برنامه ریزی (PROM) نوعی حافظه‌ی فقط خواندنی (ROM) است که برای نگه‌داری دائمی داده‌ها به کار می‌رود. معمولا از این نوع حافظه‌ها برای نگه‌داری فرم ویرها در برخی گوشی‌های همراه، کنسول‌های بازی و … استفاده می‌شود.

تفاوت PROM با ROM های معمولی در اینست که محتوای ROM های معمولی در کارخانه هنگام تولید قطعه رایت می‌شود اما پی‌رام‌ها به صورت خام تولید شده و در اختیار خریداران قرار می‌گیرند. تولیدکنندگان محصولات سخت افزاری نیز می‌توانند جهت به کارگیری پی‌رام در محصولات خود، ابتدا آنها را با استفاده از دستگاهی به نام PROM Programmer برنامه‌ریزی کنند. این فرایند، سوزاندن پی‌رام نامیده می‌شود و به هیچ وجه قابل بازگردانی نخواهد بود. در واقع در ابتدا تمام بیت‌های این حافظه‌ها دارای مقدار “1” می‌باشند و هربیتی که قرار باشد به صفر تبدیل شود فیوز مربوط به آن سوزانده می‌شود.

با کمک پی‌رام‌ها امکان تست تعدادی حافظه‌ی برنامه‌ریزی شده بر روی یک محصول پیش از نهایی‌سازی آن وجود خواهد داشت. در مواردی که برنامه ریزی مجدد حافظه نیاز باشد از نوع دیگری از رام‌ها به نام EPROM و EEPROM استفاده می‌شود.

PROM
نمونه‌ای از یک دستگاه پی‌رام پروگرمر همراه با حافظه‌های پی‌رام قابل برنامه‌ریزی توسط آن

فرم ویر Firmware

فرم ویر یا Firmware چیست؟

فرم ویر یا سفت افزار (Firmware) به نوعی از نرم‌افزارها گفته می‌شود که امکان کنترل، بررسی و اعمال تغییرات در یک محصول را فراهم می‌آورد.

امروزه معمولا از فرم ویرها در دستگاه‌های مختلفی از قبیل رایانه‌های شخصی، روترها، دوربین‌های دیجیتال، ریموت کنترل‌ها، گوشی‌های هوشمند، تلویزیون‌های مدرن و گیرنده‌های دیجیتال تلویزیونی، پخش‌کننده‌های موسیقی، ماشین‌های لباسشویی و … استفاده می‌شود. بایوس در رایانه‌های شخصی، نمونه‌ای رایج از این Firmware ها به شمار می‌رود که هنگام روشن شدن رایانه اجرا می‌شود و تنها شامل عملیات اولیه و مقدماتی دستگاه می‌شود. البته در برخی دستگاه‌ها مثل ریموت کنترل، فرم ویر تمامی امکانات دستگاه را پوشش می‌دهد.

فرم ویرها معمولا در حافظه‌های غیرفراری از نوع ROM یا Flash نگه‌داری می‌شوند. برخی از آن‌ها غیرقابل تغییرند و از لحظه‌ی تولید تا پایان عمر دستگاه ثابت باقی می‌مانند، اما بسیاری از دستگاه‌ها می‌توانند طی فرایندهای خاصی، فرم ویر خود را بروزرسانی کنند. هدف از این بروزرسانی‌ها، تعمیر مشکلات و باگ‌های نسخه پیشین یا افزودن قابلیت‌های جدید به دستگاه می‌باشد. به عنوان مثال ممکن است در یک پخش‌کننده‌ی موسیقی با بروزرسانی سفت افزار، امکان پخش فرمت‌های صوتی بیشتری میسر شود.

معمولا پیشنهاد می‌شود برای بروزرسانی Firmware تنها از بسته‌های ارائه شده توسط سازنده استفاده شود. هنگام بروزرسانی باید از مطابقت بسته‌ی ارائه شده با دستگاه اطمینان حاصل شود و به علاوه راهنمای بروزرسانی نیز با دقت کامل مطالعه شود چرا که ممکن است خطا در این کار باعث آسیب به دستگاه شود. دقت کنید معمولا با نصب فرم ویرهای سفارشی (که توسط تولیدکننده‌ی اصلی عرضه نشده و گاها امکان استفاده از قابلیت‌های مخفی دستگاه را نیز فراهم می‌آورد) باعث باطل شدن ضمانت‌نامه دستگاه می‌شود.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

حافظه فقط خواندنی – رام Read-Only Memory – ROM

حافظه فقط خواندنی (رام) یا Read-Only Memory – ROM چیست؟

رام (ROM) یا حافظه فقط خواندنی (Read-Only Memory) یکی از انواع حافظه‌های ذخیره‌سازی است که در رایانه‌ها و دستگاه‌های الکترونیکی مختلف کاربرد زیادی دارد. داده‌های ذخیره شده در این حافظه یا اصلا قابل تغییر نیستند و یا تغییر آن‌ها با سرعت پایینی قابل انجام است. به همین دلیل از انواع مختلف ROM برای ذخیره‌ی فرم‌ویرها و دستوراتی استفاده می‌شود که نیاز چندانی به تغییر و بروزرسانی ندارند.

به عبارت بهتر در دوران امروزی، منظور از رام حافظه‌هایی است که در اعمال طبیعی و متداول خود فقط نیاز به خواندن داده‌ها دارند البته این بدان معنا نیست که هیچ راهی برای تغییر داده‌های موجود در آن‌ها وجود ندارد. در برخی از این نوع حافظه‌ها می‌توان داده‌های ذخیره شده را تغییر داد اما سرعت پاک کردن و نوشتن روی آن‌ها به مراتب پایین‌تر از سرعت خواندن محتوایشان می‌باشد.

در رایانه‌های شخصی (PC)، معمولا دستورات مورد نیاز برای آغاز به کار رایانه در حافظه‌ای از نوع رام قرار داده می‌شود. علاوه بر این از ROM ها برای نگه‌داری داده‌هایی که نیازمند تغییر نیستند نیز استفاده می‌شود. با توجه به اینکه رام حافظه‌ای از نوع غیرفرار (Non-Volatile) می‌باشد پس از قطع برق و خاموشی رایانه، داده‌های ذخیره شده روی آن از دست نمی‌رود.

انواع ROM ها

تاکنون انواع مختلفی از حافظه‌های ROM تولید شده است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به حافظه فقط خواندنی قابل برنامه‌ریزی (یا Programmable Read-Only Memory – PROM)، حافظه فقط خواندنی قابل برنامه‌ریزی قابل پاک شدن (Erasable Programmable Read-Only Memory – EPROM) و حافظه فقط خواندنی قابل برنامه‌ریزی قابل پاک شدن الکتریکی (Electrically Erasable Programmable Read-Only Memory – EEPROM) اشاره نمود. دو نوع آخر (یعنی EPROM و EEPROM) قابلیت پاک‌سازی و برنامه‌ریزی مجدد را دارا می‌باشند. گفتنی است انجام این اعمال معمولا نیازمند دستگاه‌های مخصوص بوده و به زمان بیشتری نسبت به خواندن محتوا از روی رام احتیاج دارد.