بایگانی برچسب‌ها : دیتا

بازیابی داده Data Recovery

بازیابی داده یا Data Recovery چیست؟

بازیابی داده (Data Recovery) به فرایندی اطلاق می‌شود که طی آن داده‌های از دست رفته، غیرقابل دسترسی، آسیب دیده یا فرمت شده‌ای که بر روی یک فضای ذخیره‌سازی ثانویه یا قابل جداسازی قرار داشته است و اکنون به صورت طبیعی قابل دسترس نیستند بازیابی یا نجات داده می‌شود.

این عدم دسترسی معمولی به داده‌ها ممکن است در اثر بروز آسیب‌های فیزیکی در رسانه ذخیره‌سازی و یا آسیب‌های منطقی در سیستم فایل (File System) رخ داده باشد. علاوه بر این‌ها مواردی نظیر حذف تصادفی و ناخواسته‌ی فایل‌ها نیز می‌تواند دلیلی برای انجام عملیات بازیابی باشد. معمولا در فرایند ریکاوری، داده‌ها از یک فضای ذخیره‌سازی نظیر دیسک‌های سخت، لوح‌های نوری، درایوهای فلش USB، درایوهای حالت جامد یا … بازیابی می‌شود.

بسته به نوع آسیب وارده، روش‌های بازیابی مختلفی وجود دارد. ترمیم سیستم فایل و جداول پارتیشن، تعمیر سخت افزاری نواحی آسیب دیده رسانه و … از جمله تدابیری است که برای ریکاوری داده‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. یکی از رایج‌ترین مواردی که در آن کاربران نیازمند ریکاوری خواهند بود مربوط به زمانی است که فایل‌ها را به صورت تصادفی از روی رسانه ذخیره‌سازی خود حذف کرده‌اند. جالب است بدانید معمولا در حالت کلی، محتوای فایل بلافاصله در اثر اعمال فرمان Delete از روی حافظه حذف نمی‌شود بلکه تنها ارجاعات آن از ساختار دایرکتوری حذف شده و فضای اشغال شده توسط فایل برای نوشتن محتوای جدید در دسترس قرار می‌گیرد. بنابراین در صورتی که محتوای جدیدی جایگزین محتوای پیشین نشده باشد احتمال بازیابی موفق فایل‌ها توسط روش‌های ریکاوری وجود خواهد داشت.

معمولا در صورتی که آسیب به صورت فیزیکی باشد امکان بازیابی داده توسط کاربر نهایی وجود نخواهد داشت. اما در مواردی نظیر بروز مشکل در سیستم فایل و یا حذف تصادفی داده‌ها، کاربر می‌تواند با استفاده از نرم افزارهای مخصوص بازیابی فایل (نظیر Recuva و …) بدون نیاز به متخصص تا حدودی به فایل‌های از دست رفته دسترسی مجدد پیدا کند. در مواردی که داده‌ها از اهمیت بالایی برخوردار باشند یا داده‌ها با روش‌های معمول به طور کامل قابل بازیابی نباشند و یا رسانه ذخیره‌سازی دچار آسیب فیزیکی شده باشد مراجعه به متخصصین بازیابی و صرف هزینه ضروری خواهد بود. هرچند در صورتی که امکان بازیابی نرم‌افزاری مهیا باشد متخصص می‌تواند از راه دور نیز عملیات بازیابی را انجام دهد.

یکی از نکاتی که در فرایند ریکاوری اصولی لازم است مورد توجه قرار بگیرد اینست که باید از محتوای کنونی رسانه در اولین فرصت پشتیبان‌گیری شود و سپس عملیات ترمیم روی فایل‌های آسیب دیده اجرا شود تا در صورت وارد شدن آسیب بیشتر به داده‌ها امکان استفاده از محتوای پیشین وجود داشته باشد.

گفتنی است اصطلاح بازیابی داده علاوه بر مفهوم رایج فوق، به فرایند دیگری نیز اطلاق می‌شود که در آن به دنبال بازیابی داده‌های رمزنگاری شده یا پنهان‌سازی شده (توسط یک بدافزار یا …) هستیم.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

سیستم مدیریت پایگاه داده Database Management System – DBMS

سیستم مدیریت پایگاه داده یا Database Management System-DBMS چیست؟

سیستم مدیریت پایگاه داده یا DBMS، یک نرم افزار رایانه‌ای است که با پایگاه داده، کاربر و سایر اپلیکیشن‌ها تعامل و ارتباط برقرار می‌کند و امکان تعریف، ایجاد، بروزرسانی، اعمال پرس و جو (Query) و به طور کلی مدیریت پایگاه داده را فراهم می‌آورد.

اکثر سیستم‌های پایگاه داده‌ای از مدل رابطه‌ای (Relational) پشتیبانی می‌کنند. از معروف‌ترین DBMS های موجود می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

پایگاه داده Database

پایگاه داده یا Database چیست؟

پایگاه داده (Database یا به اختصار DB)، به مجموعه‌ای سازمان‌یافته از داده‌ها گفته می‌شود که عناصری نظیر شِماها (Schema)، جداول (Table)، پرس و جوها (Query)، دیدها (View) و … را شامل می‌شود.

امروزه همراه با رشد انفجارگونه داده‌های تولید شده توسط سازمان‌ها، رسانه‌ها، افراد و حتی ابزارهای ساخت بشر (نظیر حسگرها) و …، ردپای حضور پایگاه داده‌ها در زندگی بشر از سیستم‌های کتابخانه‌ای گرفته تا سامانه‌های بانکی و سلامت، حمل و نقل عمومی و … قابل مشاهده است. حتی سیستم‌های مدیریت محتوا (CMS) نظیر وردپرس نیز وبسایت‌ها را در قالب مجموعه‌ای از صفحات در یک دیتابیس ذخیره می‌کنند.

معمولا داده‌هایی که در یک دیتابیس ذخیره می‌شوند از نظر منطقی داده‌های مرتبطی هستند. به عنوان مثال فرض کنید پایگاه داده‌ای شامل داده‌های مربوط به یک سازمان مشخص باشد. در چنین دیتابیسی، یک جدول برای نگه‌داری داده‌های کارکنان سازمان از قبیل کد ملی، جنسیت، میزان حقوق، آدرس محل زندگی، شماره تماس، سِمَت و … در نظر گرفته شده است. داده‌های مربوط به محصولات (نظیر قیمت و وزن) یا خدمات سازمان نیز در جداولی مجزا نگه‌داری می‌شوند.

معمولا بازیابی، تعریف، بروزرسانی و مدیریت (حجم معمولا عظیم) داده‌های موجود در یک دیتابیس از طریق سامانه‌ای موسوم به سیستم مدیریت پایگاه داده (DBMS) صورت می‌گیرد. اغلب این سیستم‌ها از مدل رابطه‌ای (Relational Model) پشتیبانی می‌کنند. در این مدل، داده‌ها در قالب چندتایی‌ها (یا رکوردهایی با تعداد مشخصی مولفه) نمایش داده می‌شوند و مجموعه‌ای از این چندتایی‌ها در کنار یکدیگر یک رابطه (یا جدول) را تشکیل می‌دهند. برخی از این سیستم‌ها اصطلاحا همه منظوره (یا General Purpose) هستند و از کاربردهای متنوعی پشتیبانی می‌کنند. در مقابل، برخی دیگر خاص منظوره (یا Special Purpose) هستند و با کاهش پیچیدگی‌ها برای یک حوزه‌ی معین (نظیر مدیریت داده‌های ایمیل) مورد استفاده قرار می‌گیرند.

انواع مختلفی از پایگاه داده‌ها وجود دارد. دسته‌بندی پایگاه داده‌ها معمولا براساس نوع محتوا، حیطه کاربرد یا وجوه فنی و ساختار پایگاه داده صورت می‌گیرد. زبان‌های پایگاه داده‌ای گونه‌ای از زبان‌های خاص دامنه (DSL) به شمار می‌روند که شامل سه بخش زبان تعریف داده، زبان دستکاری داده و زبان پرس و جو می‌شوند. گفتنی است زبان پرس و جوی ساخت یافته (SQL) از جمله مشهورترین این زبان‌ها به شمار می‌رود.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

نوع داده Data Type

نوع داده یا Data Type چیست؟

نوع داده (Data Type) در برنامه‌نویسی، یک دسته‌بندی برای داده‌هاست که به کامپایلر یا مفسر اعلام می‌کند داده موردنظر به چه شکلی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در واقع این دسته‌بندی مشخص‌کننده‌ی گونه داده‌ها از قبیل اعداد صحیح (Integer)، اعداد ممیز شناور (Floating Point)، بولی (Boolean)، کاراکترها (Character)، رشته‌ها (String) و … است و برای هریک مقادیر ممکن، اعمالی که روی مقادیر داده‌های آن قابل انجام است و حتی نحوه‌ی نگه‌داری مقادیر آن نوع را معین می‌کند.

در زبان‌های برنامه‌نویسی، هنگام تعریف هر متغیر (Variable) می‌توان نوع داده‌ی آن را نیز مشخص نمود. انواع داده‌ای که پیشتر به تعدادی از آن‌ها اشاره شد از رایج‌ترین انواع داده‌ای هستند که در اغلب زبان‌ها با عناوین مختلف و البته شبیه به یکدیگر شناخته شده هستند. هر داده بسته به نوع خود و بازه‌ی مقادیر قابل استفاده، فضای متفاوتی را روی حافظه اشغال می‌کند. بنابراین یکی از وظایف برنامه نویس، تشخیص مناسب نوع داده‌ای است که باید برای یک متغیر تعریف کند تا ضمن عملکرد صحیح برنامه، بیش از اندازه‌ی مورد نیاز فضا اشغال نکند. به عنوان مثال، نوع int در زبان برنامه نویسی جاوا (Java)، بیانگر اعداد صحیح 32 بیتی با بازه‌ی منفی 2,147,483,648 تا مثبت 2,147,483,647 است و اعمال قابل انجام روی مقادیر متغیرهای تعریف شده از این نوع داده شامل جمع، تفریق، ضرب و … می‌باشد.

افزون بر نوع داده‌های از پیش تعریف شده، اغلب زبان‌های برنامه نویسی امکان ایجاد نوع داده‌های بیشتر توسط برنامه نویسان را نیز مهیا کرده‌اند.

در کنار نوع داده‌های اصلی (از قبیل اعداد صحیح، ممیز شناور و بولی)، برخی از انواع داده‌ها از ترکیب انواع اصلی به وجود می‌آیند. آرایه‌ها و مجموعه‌ها از انواع ترکیبی به شمار می‌روند. از جمله دیتا تایپ‌های رایج دیگری که در بسیاری از زبان‌های برنامه نویسی قابل استفاده و ایجاد می‌باشد می‌توان به نوع داده‌های شمارشی (Enumerated) اشاره نمود. مقادیری نظیر سِمَت شغلی که می‌تواند تنها مقادیر مشخصی از قبیل مدیریت، معاونت، کارمند و … را داشته باشد معمولا از همین نوع هستند. ارجاعات (اشاره‌گرها) نیز نوع داده دیگری هستند که مقدار آن در واقع یک آدرس است و این آدرس به مقدار دیگری اشاره می‌کند که در مکانی روی حافظه قرار دارد.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا