بایگانی برچسب‌ها : حافظه

رسانه جداشدنی Removable Media

رسانه جداشدنی یا Removable Media چیست؟

رسانه جداشدنی (Removable Media) یا رسانه قابل جداسازی به حافظه‌هایی گفته می‌شود که ذاتا به عنوان حافظه‌ی ذخیره سازی اصلی رایانه و دستگاه‌ها مورد استفاده قرار نمی‌گیرند بلکه معمولا به صورت موقتی در حین عملکرد سیستم به آن متصل شده و پس از پایان کار نیز از سیستم قابل جداسازی هستند.

از نمونه‌های رایج این نوع رسانه‌ها می‌توان به دیسک‌های نوری نظیر (سی دی، دی وی دی و بلوری)، کارت‌های حافظه، فلاپی دیسک، نوارهای مغناطیسی، درایوهای فلش USB، هارددیسک‌های اکسترنال (خارجی) و … اشاره نمود. توجه داشته باشید یک حافظه RAM یا هارددیسک داخلی را با اینکه از نظر سخت افزاری می‌توان از رایانه جدا نمود ولی نمی‌توان یک رسانه جداشدنی به شمار آورد چرا که اساسا این رسانه‌های ذخیره سازی، حافظه‌هایی پراستفاده و همیشگی هستند که تقریبا عملکرد سیستم بدون آن‌ها غیرممکن و یا حداقل غیرطبیعی خواهد بود و به طور طبیعی برای جداسازی حین عملکرد سیستم یا جداکردن‌های مکرر طراحی نشده‌اند.

برخی از دستگاه‌های خواننده این نوع حافظه‌ها خود نیز از سیستم قابل جداسازی هستند و برخی دیگر به عنوان بخشی از آن به شمار می‌روند (و در داخل کیس یا محفظه رایانه و … قرار می‌گیرند). خواننده‌های دیسک‌های نوری از جمله دستگاه‌هایی هستند که در هر دو مدل یافت می‌شوند.

کاربردهای رایج رسانه‌های جداشدنی

یکی از رایج‌ترین کاربردهای رسانه‌های جداشدنی در انتقال داده‌ها و فایل‌ها از یک سیستم به سیستم رایانه‌ای دیگر است. از حافظه‌های فلش USB اغلب به همین منظور استفاده می‌شود. پشتیبان گیری از داده‌ها بر روی نوارهای مغناطیسی، دیسک‌های اکسترنال و حتی دیسک‌های نوری، نصب سیستم عامل روی رایانه‌های فاقد دیسک گردان، انتقال محتوا به گوشی‌های هوشمند و تبلت‌ها، افزایش حافظه مورد استفاده در دستگاه‌های همراه به کمک کارت‌های حافظه، پخش موسیقی روی پلیرهای همراه و پخش کننده‌های خودرو و … از جمله دیگر کاربردهایی است که برای رسانه‌های جداشدنی قابل ذکر می‌باشد.

نمونه ای از رسانه جداشدنی
یک فلش درایو USB – نمونه‌ای از رسانه‌های جداشدنی

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

حافظه فرار و حافظه غیرفرار Volatile memory and Non-Volatile memory

حافظه فرار (Volatile) و غیرفرار (Non-Volatile) چیست؟

حافظه فرار (Volatile memory) به نوعی از حافظه‌های رایانه‌ای گفته می‌شود که برای نگه‌داری و حفظ داده‌های ذخیره شده نیازمند برقرار ماندن الکتریسیته هستند. در سمت مقابل، حافظه‌هایی که قادر هستند حتی پس از قطع جریان الکتریسیته و خاموشی دستگاه، داده‌های ذخیره شده روی خود را حفظ کنند به حافظه‌های غیرفرار (Non-Volatile memory) مشهور هستند.

به عبارت بهتر، حافظه‌های فرار تنها تا زمانی که دستگاه روشن باشد قادر به حفظ داده‌های خود هستند و به محض قطع جریان الکتریسیته، تمام محتوای ذخیره شده روی آن‌ها از دست می‌رود. از مشهورترین حافظه‌های Volatile می‌توان به اغلب حافظه‌های با دسترسی تصادفی (RAM) اشاره نمود.

در مقابل، حافظه‌های غیرفرار رفتاری متفاوت دارند و امکان ذخیره‌سازی داده‌ها برای مدت طولانی بدون نیاز به برقراری مداوم جریان برق و درنتیجه امکان انتقال آسان داده‌ها و یا استفاده به عنوان حافظه‌ی ثانویه را مهیا می‌کنند. حافظه‌های فقط خواندنی (ROM)، رسانه‌های ذخیره سازی رایانه‌ای نظیر (هارددیسک، درایو حالت جامد، فلاپی دیسک)، دیسک‌های نوری، نوارهای مغناطیسی و حتی فلش درایوهای USB که همه‌ی شما با آن‌ها آشنا هستید از جمله حافظه‌های غیرفرار به شمار می‌روند.

حافظه فقط خواندنی – رام Read-Only Memory – ROM

حافظه فقط خواندنی (رام) یا Read-Only Memory – ROM چیست؟

رام (ROM) یا حافظه فقط خواندنی (Read-Only Memory) یکی از انواع حافظه‌های ذخیره‌سازی است که در رایانه‌ها و دستگاه‌های الکترونیکی مختلف کاربرد زیادی دارد. داده‌های ذخیره شده در این حافظه یا اصلا قابل تغییر نیستند و یا تغییر آن‌ها با سرعت پایینی قابل انجام است. به همین دلیل از انواع مختلف ROM برای ذخیره‌ی فرم‌ویرها و دستوراتی استفاده می‌شود که نیاز چندانی به تغییر و بروزرسانی ندارند.

به عبارت بهتر در دوران امروزی، منظور از رام حافظه‌هایی است که در اعمال طبیعی و متداول خود فقط نیاز به خواندن داده‌ها دارند البته این بدان معنا نیست که هیچ راهی برای تغییر داده‌های موجود در آن‌ها وجود ندارد. در برخی از این نوع حافظه‌ها می‌توان داده‌های ذخیره شده را تغییر داد اما سرعت پاک کردن و نوشتن روی آن‌ها به مراتب پایین‌تر از سرعت خواندن محتوایشان می‌باشد.

در رایانه‌های شخصی (PC)، معمولا دستورات مورد نیاز برای آغاز به کار رایانه در حافظه‌ای از نوع رام قرار داده می‌شود. علاوه بر این از ROM ها برای نگه‌داری داده‌هایی که نیازمند تغییر نیستند نیز استفاده می‌شود. با توجه به اینکه رام حافظه‌ای از نوع غیرفرار (Non-Volatile) می‌باشد پس از قطع برق و خاموشی رایانه، داده‌های ذخیره شده روی آن از دست نمی‌رود.

انواع ROM ها

تاکنون انواع مختلفی از حافظه‌های ROM تولید شده است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به حافظه فقط خواندنی قابل برنامه‌ریزی (یا Programmable Read-Only Memory – PROM)، حافظه فقط خواندنی قابل برنامه‌ریزی قابل پاک شدن (Erasable Programmable Read-Only Memory – EPROM) و حافظه فقط خواندنی قابل برنامه‌ریزی قابل پاک شدن الکتریکی (Electrically Erasable Programmable Read-Only Memory – EEPROM) اشاره نمود. دو نوع آخر (یعنی EPROM و EEPROM) قابلیت پاک‌سازی و برنامه‌ریزی مجدد را دارا می‌باشند. گفتنی است انجام این اعمال معمولا نیازمند دستگاه‌های مخصوص بوده و به زمان بیشتری نسبت به خواندن محتوا از روی رام احتیاج دارد.

حافظه با دسترسی تصادفی (رم) Random Access Memory – RAM

حافظه با دسترسی تصادفی یا Random-Access Memory – RAM چیست؟

حافظه با دسترسی تصادفی (Random-Access Memory) یا به اختصار RAM نوعی فضای ذخیره‌سازی است که امکان دسترسی (خواندن یا نوشتن) داده‌ها را بدون توجه به اینکه از نظر فیزیکی در چه مکانی از این حافظه ذخیره شده‌اند با سرعت تقریبا یکسانی امکان‌پذیر می‌کند.

این نوع حافظه برای نگه‌داری داده‌ها و دستورالعمل‌هایی به کار می‌رود که قرار است مکررا از آن‌ها استفاده شود و درنتیجه این امر منجر به افزایش سرعت کلی سیستم می‌شود. این در حالی است که در فضاهای ذخیره‌سازی رایج دیگری همانند هارددیسک‌ها و لوح‌های فشرده به دلیل محدودیت‌های مکانیکی، دسترسی به هر داده بسته به محل فیزیکیش روی رسانه‌ی ذخیره‌سازی نیازمند زمان متفاوتی می‌باشد.

حافظه RAM از نوع حافظه‌های فرار (Volatile) یا موقتی می‌باشد و به محض قطع جریان الکتریسیته، داده‌های ذخیره شده روی آن پاک می‌شود. به همین دلیل نمی‌توان از رم‌ها برای ذخیره کردن و نگه‌داری همیشگی (یا ماندگار) داده‌ها استفاده نمود. البته مموری‌های غیرفراری نیز وجود دارند که امکان خواندن تصادفی داده‌ها را فراهم می‌کنند اما از قابلیت نوشتن پشتیبانی نمی‌کنند و یا با محدودیت‌هایی در نوشتن روبرو هستند. از جمله‌ی این نوع حافظه‌های غیرفرار می‌توان به ROM (حافظه‌ی فقط خواندنی) اشاره نمود.

برای انتخاب یک سلول حافظه در رم از مدارات تسهیم کننده (مالتی پلکسینگ) و تقسیم کننده (دی مالتی پلکسینگ) استفاده می‌شود. برای هر رم تعدادی خط آدرس وجود دارد که بسته به مقادیر مختلف (0 یا 1) هر بیت (متناظر با هر خط آدرس) تعدادی از سلول‌های حافظه فعال (Active) می‌شوند. با توجه به اینکه تعداد آدرس‌های ممکن همواره توانی از 2 هستند ظرفیت RAM ها نیز مقداری برابر با یک عدد به توان 2 خواهد بود.

انواع RAM

دو نوع رایج از حافظه‌های رم عبارتند از SRAM (یا Static RAM) و DRAM (یا Dynamic RAM). حافظه‌های SRAM (رم استاتیک یا ایستا) گرانتر و سریعتر بوده و نیازمند برق کمتری نسبت به DRAM می‌باشند، هم‌چنین برخلاف DRAM ها نیازمند تازه‌سازی (Refresh)های پی در پی نمی‌باشند. از این نوع حافظه‌ی رم اغلب در حافظه‌های نهان پردازنده‌ها استفاده می‌شود.

اما DRAM (رم داینامیک یا پویا) به خاطر نوع ساختارش ارزانتر بوده و معمولا به عنوان حافظه‌ی اصلی رایانه‌های امروزی مورد استفاده قرار می‌گیرد. دلیل انتخاب نام داینامیک برای این نوع رم اینست که داده‌های آن باید هر چند میلی‌ثانیه یک بار تازه‌سازی شود.

RAM
نمونه‌ای از یک رم