سیستم موقعیت یاب جهانی – جی پی اس Global Positioning System – GPS

سیستم موقعیت یاب جهانی – جی پی اس یا Global Positioning System – GPS چیست؟

سیستم موقعیت یاب جهانی (Global Positioning System) یا به اختصار جی پی اس (GPS)، یک سامانه راهبری مبتنی بر ماهواره به مالکیت دولت و نیروی هوایی ایالات متحده آمریکاست که امکان تعیین موقعیت جغرافیایی را در هرنقطه‌ای روی کره زمین به صورت رایگان فراهم می‌آورد.

پروژه GPS در دهه 1970 میلادی توسط وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا برای استفاده در ارتش این کشور به بهره برداری رسید. این سامانه در حال حاضر به صورت عمومی قابل دسترسی است اما طبیعتا امکان مسدودسازی آن برای کشوری خاص توسط ایالات متحده همواره وجود داشته است. به همین دلیل برخی از کشورهای دیگر نیز به توسعه سامانه‌های راهبری مبتنی بر ماهواره اقدام کرده‌اند که از میان آن‌ها می‌توان به ایجاد سامانه‌هایی موسوم به GLONASS توسط روسیه و BeiDou توسط چین اشاره کرد.

نحوه عملکرد GPS

در این سامانه از تعدادی ماهواره اصلی برای تعیین موقعیت استفاده می‌شود. تعداد این ماهواره‌ها با گذشت زمان و همگام با مدرن سازی این سامانه متغیر بوده و در حال حاضر 31 عدد گزارش شده است. کاربران برای دریافت داده‌ها از این ماهواره‌ها به ابزاری موسوم به گیرنده جی پی اس (GPS Receiver یا GPS navigation device) نیاز دارند.

ماهواره‌ها به صورت پیوسته زمان و موقعیت کنونی خود را در قالب سیگنال‌هایی منتشر می‌کنند. دستگاه گیرنده جی پی اس با بررسی داده‌هایی که از سوی ماهواره‌ها دریافت می‌کند و حل تعدادی معادله، موقعیت نسبتا دقیق خود را محاسبه می‌کند. به عبارت بهتر، دستگاه گیرنده براساس مدت زمانی که برای دریافت سیگنالِ ارسال شده از ماهواره‌ها به طول انجامیده، فاصله‌اش تا تعدادی از این ماهواره‌ها را محاسبه می‌کند و براساس این فواصل، مکان خود را تعیین می‌کند.

با توجه به موقعیت دستگاه گیرنده و مکان ماهواره‌های در حال چرخش، همواره تعدادی از ماهواره‌ها قابل رویت توسط دستگاه نیستند. به علاوه وجود موانعی نظیر کوه‌ها و دیوار ساختمان‌ها نیز ممکن است باعث بروز اختلال در دریافت سیگنال‌های ارسالی از ماهواره‌ها شود. با این حال برای محاسبه موقعیت از طریق GPS دسترسی به داده‌های حداقل چهار ماهواره ضروری است.

امروزه اکثر گوشی‌های هوشمند مجهز به دریافت کننده جی پی اس هستند. از اینرو اپلیکیشن های متعددی برای سیستم عامل‌های مختلف همراه طراحی شده است که با کمک این فناوری قادر به نمایش مکان دستگاه روی نقشه هستند.

سیستم موقعیت یاب جهانی - جی پی اس Global Positioning System - GPS
جی پی اس امکان راهبری در هر نقطه ای را با کمک گیرنده GPS فراهم می‌کند.

با توجه به اینکه جی پی اس مستقل از شبکه های تلفنی و اینترنت عمل می‌کند در مکان‌هایی که دسترسی به این فناوری‌ها وجود ندارد (نظیر بیابان‌ها) و حتی در شرایط آب و هوایی نامساعد نیز می‌توان از این سامانه استفاده نمود.

کاربردهای جی پی اس

هرچند GPS در ابتدا صرفا برای مقاصد نظامی ساخته شد اما این روزها کاربردهای آن به حوزه‌های مختلف غیرنظامی نیز راه پیدا کرده است.

امکان راهبری لحظه به لحظه در اتومبیل‌های خودران (بدون راننده)، ردیابی افراد و اتومبیل‌های سرقت شده، ژئوتگینگ (تخصیص مختصات جغرافیایی به اشیاء دیجیتال از جمله تصاویر)، موقعیت یابی، جهت یابی، راهبری و تشخیص سرعت، رباتیک (برای هدایت خودکار ربات ها)، گجت های ردیابی فعالیت و تناسب اندام (برای سنجش دقیق مسافت طی شده و …) از جمله کاربردهای این سامانه است که صرفا به مسائل نظامی محدود نمی‌شود.

پیوندهای پیشنهادی تک دیک

لینک واژه در ویکیپدیا

واژه‌های مرتبط

ژئوتگینگ Geotagging ژئوتگینگ یا Geotagging چیست؟ ژئوتگینگ (Geotagging) یا نشان گذاری جغرافیایی به عملی گفته می‌شود که طی آن فراداده های مشخص‌کننده مکان جغرافیایی به مناب...
رابط کاربری گرافیکی Graphical User Interface ̵... رابط کاربری گرافیکی یا Graphical User Interface - GUI چیست؟ رابط کاربری گرافیکی (Graphical User Interface) یا به اختصار GUI (بخوانید گوئی)، نوعی رابط...
ابرپیوند Hyperlink ابرپیوند یا Hyperlink چیست؟ ابرپیوند یا هایپرلینک (Hyperlink) که آن را به اختصار لینک یا پیوند نیز می‌نامند در واقع ارجاعی است که کاربر با کلیک کردن ...
صفحه نتایج موتور جستجو Search Engine Results Page ... صفحه نتایج موتور جستجو یا Search Engine Results Page چیست؟ صفحه نتایج موتور جستجو (Search Engine Results Page یا به اختصار SERP) به صفحات وبی گفته می...
کامنت Comment کامنت یا Comment چیست؟ کامنت (Comment) در حوزه برنامه نویسی به توضیحاتی اطلاق می‌شود که برای بخش‌های مختلف سورس کد نوشته می‌شود و در کاربردهای غیرفنی...
ایمیل Email ایمیل یا Email چیست؟ ایمیل (Email یا E-mail) که در واقع کوتاه شده عبارت Electronic Mail است روشی برای انتقال پیام میان افراد با استفاده از دستگاه های...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *